Toşqazgan grafit koni
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 591–592-b. — ziyouz.com
Toşqazgan grafit koni - Navoiy viloyatidagi kon. Markaziy Qizilqumdagi Quljuqtov toğlari ğarbiy qismida joylaşgan. 1928—29 y.larda oçilgan. Kon geologiyasini keyinroq X M. Abdullayev, I. H. Hamroboyev va b. örgangan. Genezisiga köra, kontakt metasomatik turga mansub bölib, gabbroid intruzivlar bilan devon davriga oid çökindi metamorfik toğ jinslari çegarasida hosil bölgan metasomatitlarda joylaşgan. Grafit rudalari turli darajada özgargan va grafitlaşgan gabbrolardan iborat. Odatda, kontaktning burmalangan joylarida hamda gabbroidlarni qamrab turuvçi ohaktoş qatlamlari oraliğidagi tanalar bilan boğliq holda linzasimon, jelvaksimon, uyaçasimon şakllarda uçraydi. Ruda tanalarining uz. 20 — 90 m dan 500—600 m gaça, qalinligi 0,5—5 m dan 60—90 m gaça. Grafitning örtaça miqdori 11% bölib, u 30—40% gaça özgarib turadi. Ruda tarkibida Ni, Co hamda pirit, pentlandit, bravoit kabi sulfidli minerallar mavjud. Sulfidlar tarkibida Pt, Pd, Rh, Au, Ag, Si va b. elementlar ğam bor. T.g.k.da mineral tarkibi va hamda Ni va So ning miqdori qayta işlaş texnologiyasiga karab rudalar ikki (oksidlangan va kam özgargan) turga ajratiladi. Ularning boyitiş va qayta işlaş texnologiyalari ğam ança farklanadi. T.g.k. Özbekistonda ma'lum bölgan bir neça grafit konlaridan eng kattasi bölib, rudalar yuqori sifatli va katta zaxiraga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОШҚАЗГАН ГРАФИТ КОНИ - Навоий вилоятидаги кон. Марказий Қизилқумдаги Қулжуқтов тоғлари ғарбий қисмида жойлашган. 1928—29 й.ларда очилган. Кон геологиясини кейинроқ X М. Абдуллаев, И. Ҳ. Ҳамробоев ва б. ўрганган. Генезисига кўра, контакт метасоматик турга мансуб бўлиб, габброид интрузивлар билан девон даврига оид чўкинди метаморфик тоғ жинслари чегарасида ҳосил бўлган метасоматитларда жойлашган. Графит рудалари турли даражада ўзгарган ва графитлашган габбролардан иборат. Одатда, контактнинг бурмаланган жойларида ҳамда габброидларни қамраб турувчи оҳактош қатламлари оралиғидаги таналар билан боғлиқ ҳолда линзасимон, желваксимон, уячасимон шаклларда учрайди. Руда таналарининг уз. 20 — 90 м дан 500—600 м гача, қалинлиги 0,5—5 м дан 60—90 м гача. Графитнинг ўртача миқдори 11% бўлиб, у 30—40% гача ўзгариб туради. Руда таркибида Ni, Co ҳамда пирит, пентландит, бравоит каби сульфидли минераллар мавжуд. Сульфидлар таркибида Pt, Pd, Rh, Au, Ag, Си ва б. элементлар ғам бор. Т.г.к.да минерал таркиби ва ҳамда Ni ва Со нинг миқдори қайта ишлаш технологиясига караб рудалар икки (оксидланган ва кам ўзгарган) турга ажратилади. Уларнинг бойитиш ва қайта ишлаш технологиялари ғам анча фаркланади. Т.г.к. Ўзбекистонда маълум бўлган бир неча графит конларидан энг каттаси бўлиб, рудалар юқори сифатли ва катта захирага эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.