Totalitarizm
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 512-b. — ziyouz.com
Totalitarizm (lot. totalis — yaxlit, töliq) — 1) davlat boşqaruv şakllaridan biri (totalitar davlat). T.da jamiyat hayotining barça sohalari ustidan davlatning yalpi, töla (total) nazorati örnatiladi, konstitutsiyaviy huquq va erkinliklar tugatiladi, bir şaxs, ijtimoiy guruhning (mas., harbiylarning yoki bir partiyaning) yakkahokimligiga sözsiz böysuniladi, muholafat va özgaça fikrlovçilar qatağon qilinadi (mas., 20-a.ning 20-y.lari oxiridan boşlab faşistlar Italiyasidagi, natsistlar Germaniyasidagi T.ning turli şakllari, SSSRdagi kommunistik rejim, Ispaniyadagi frankizm va b.); 2) etatizm, avtoritarizmni oklovçi siyosiy tafakkur yönalişi. 20-a.ning 20-y.laridan T. Germaniya va Italiyadagi faşistlarning rasmiy mafkurasiga aylangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОТАЛИТАРИЗМ (лот. totalis — яхлит, тўлиқ) — 1) давлат бошқарув шаклларидан бири (тоталитар давлат). Т.да жамият ҳаётининг барча соҳалари устидан давлатнинг ялпи, тўла (тотал) назорати ўрнатилади, конституциявий ҳуқуқ ва эркинликлар тугатилади, бир шахс, ижтимоий гуруҳнинг (мас., ҳарбийларнинг ёки бир партиянинг) яккаҳокимлигига сўзсиз бўйсунилади, муҳолафат ва ўзгача фикрловчилар қатағон қилинади (мас., 20-а.нинг 20-й.лари охиридан бошлаб фашистлар Италиясидаги, нацистлар Германиясидаги Т.нинг турли шакллари, СССРдаги коммунистик режим, Испаниядаги франкизм ва б.); 2) этатизм, авторитаризмни окловчи сиёсий тафаккур йўналиши. 20-а.нинг 20-й.ларидан Т. Германия ва Италиядаги фашистларнинг расмий мафкурасига айланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.