Totim
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 513-b. — ziyouz.com
Totim (Rhus) — pistadoşlar oilasiga mansub doim yaşil ösimliklar turkumi. Bir yoki ikki uyli; daraxt, butalardan, ba'zan, daraxtsimon lianalardan iborat. Böyi 0,5—12 m (ba'zan 20 m gaça). Barglari ketma-ket joylaşgan. Gullari mayda, töpgullarga yiğilgan. Mevasi kiçik danakça. 60 (ba'zi ma'lumotlarga köra, 250) turi ma'lum. Iyuniyulda gullab, sent.okt.da meva tugadi. Asosan, Şim. Amerika, Şarqiy Osiyo, Afrika va Jan. Yevropada tarqalgan. Oşlovçi T. Qrim, Kavkaz, Pomir, Olay va b. toğlarda ösadi. Bargida 13—25% oşlovçi modda — tannid bor. T. böyoq va dorivor moddalarga boy. Ösimlikning mum va lok beradigan, zaharli, manzarali va b. turlari bor. Barglari, ildizlari, pöstloği, yoş novdalari va mevalari böz, teri, jun va ipakni böyaş uçun işlatiladi. Özbekistonda 1 yovvoyi va 3 ta madaniy turi bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОТИМ (Rhus) — пистадошлар оиласига мансуб доим яшил ўсимликлар туркуми. Бир ёки икки уйли; дарахт, буталардан, баъзан, дарахтсимон лианалардан иборат. Бўйи 0,5—12 м (баъзан 20 м гача). Барглари кетма-кет жойлашган. Гуллари майда, тўпгулларга йиғилган. Меваси кичик данакча. 60 (баъзи маълумотларга кўра, 250) тури маълум. Июньиюлда гуллаб, сент.окт.да мева тугади. Асосан, Шим. Америка, Шарқий Осиё, Африка ва Жан. Европада тарқалган. Ошловчи Т. Қрим, Кавказ, Помир, Олай ва б. тоғларда ўсади. Баргида 13—25% ошловчи модда — таннид бор. Т. бўёқ ва доривор моддаларга бой. Ўсимликнинг мум ва лок берадиган, заҳарли, манзарали ва б. турлари бор. Барглари, илдизлари, пўстлоғи, ёш новдалари ва мевалари бўз, тери, жун ва ипакни бўяш учун ишлатилади. Ўзбекистонда 1 ёввойи ва 3 та маданий тури бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.