Töxtasin Jalolov
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 45–46-b. — ziyouz.com
Jalolov Töxtasin (1909.21.7, Farğona tumani — 1984.13.4, Toşkent) — yozuvçi, adabiyotşunos va tarjimon. Farğonadagi ped. kursini tugatgaç (1925), Şahrixonda öqituvçilik qilgan. Samarqand ped. in-tida öqigan (1931—33). Toşkentdagi keçki pedagogika in-tini tugatib (1938), şu in-tda, «Qizil Özbekiston» gaz.da (1938— 41) işlagan. Qatağon qilinib, Sibir va Uzoq Şarqdagi qamoq lagerlarida va surgunda bölgan (1941 y. iyul — 1955 y. yanv.). 1955 y.da oqlangaç, Özbekiston davlat naşriyotida va Badiiy adabiyot naşriyotida (1955—61), Özbekiston FA ning Til va adabiyot in-tida (1961), «Şarq yulduzi» jur.da (1962— 63) işlagan. Adabiyotşunoslik faoliyatida Navoiy ijodini taxlil qiliş («Xamsa talqinlari», 1960, 1968), özbek şoiralari merosini töplaş va tadqiq etiş («Özbek şoiralari», 1959, 1970, 1980; «Bonu» 1963; «Qizlar qasidasi», 1976) hamda özbek adabiyoti, xususan şe'riyati masalalari böyiça tadqiqotlar («Yaşasin tabassum», 1965; «Nafosat olamida», 1974) asosiy örin tutadi. «Pahlavon Mahmud»
(1961) ilmiy asarini yozgan, «Özbek adabiyoti tarixi» xrestomatiyasi 1-jildini (1941) tuzgan. «Oltin qafas»
(1962) qissasi muhabbat mavzuiga bağişlangan. Asarda moddiy boy, ammo ma'naviy qaşşoq insonlar oilaviy hayotda heç qaçon baxtli bölolmaydilar, degan fikr olğa surilgan. R. Tagor, S. Ayniy, Paxlavon Mahmud, Lohutiy, V. Smirnova Rakitina va b. yozuvçilarning asarlarini özbek tiliga tarjima qilgan.
Ad.: Yunusov M., Saxiy qalamlar, T., 1975.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАЛОЛОВ Тўхтасин (1909.21.7, Фарғона тумани — 1984.13.4, Тошкент) — ёзувчи, адабиётшунос ва таржимон. Фарғонадаги пед. курсини тугатгач (1925), Шаҳрихонда ўқитувчилик қилган. Самарқанд пед. ин-тида ўқиган (1931—33). Тошкентдаги кечки педагогика ин-тини тугатиб (1938), шу ин-тда, «Қизил Ўзбекистон» газ.да (1938— 41) ишлаган. Қатағон қилиниб, Сибирь ва Узоқ Шарқдаги қамоқ лагерларида ва сургунда бўлган (1941 й. июль — 1955 й. янв.). 1955 й.да оқлангач, Ўзбекистoн давлат нашриётида ва Бадиий адабиёт нашриётида (1955—61), Ўзбекистoн ФА нинг Тил ва адабиёт ин-тида (1961), «Шарқ юлдузи» жур.да (1962— 63) ишлаган. Адабиётшунослик фаолиятида Навоий ижодини тахлил қилиш («Хамса талқинлари», 1960, 1968), ўзбек шоиралари меросини тўплаш ва тадқиқ этиш («Ўзбек шоиралари», 1959, 1970, 1980; «Бону» 1963; «Қизлар қасидаси», 1976) ҳамда ўзбек адабиёти, хусусан шеърияти масалалари бўйича тадқиқотлар («Яшасин табассум», 1965; «Нафосат оламида», 1974) асосий ўрин тутади. «Паҳлавон Маҳмуд»
(1961) илмий асарини ёзган, «Ўзбек адабиёти тарихи» хрестоматияси 1-жилдини (1941) тузган. «Олтин қафас»
(1962) қиссаси муҳаббат мавзуига бағишланган. Асарда моддий бой, аммо маънавий қашшоқ инсонлар оилавий ҳаётда ҳеч қачон бахтли бўлолмайдилар, деган фикр олға сурилган. Р. Тагор, С. Айний, Пахлавон Маҳмуд, Лоҳутий, В. Смирнова Ракитина ва б. ёзувчиларнинг асарларини ўзбек тилига таржима қилган.
Ад.: Юнусов М., Сахий қаламлар, Т., 1975.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.