Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Töyingan eritma

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 825–826-b. — ziyouz.com

    Töyingan eritma - ma'lum şaroitda (tra va bosimda) erigan moddalar bilan barqaror muvozanatli eritma. Mas., tuzning suvdagi eritmasida ayni tuzning kristallari mavjud bölgan eritma; gazning suvdagi eritmasidan uşbu gaz ötkazilgan eritma. Eritmaning ma'lum massa miqdorida yoki ma'lum hajmida erigan modda mikdori eritmaning konsentratsiyasi deyiladi. T.e. konsentratsiyasi, ya'ni undagi erigan modda miqdori uning eruvçanligi deb ataladi. Ma'lum şaroitlarda suvda yoki erituvçida moddaning erişi davom etea va şu modda kristallari hosil bölmasa, ya'ni erigan moddalar mikdori T.e. konsentratsiyasidan kam bölgan eritma töyinmagan eritma deyiladi. Eritma astasekin soviganda unda erigan moddalarning kristallanişisodir bölmasligi mumkin, u holda öta töyingan eritma hosil böladi. Öta töyingan eritmada T.e.ga qaraganda erigan modda köproq; bunday eritmaga juda oz miqdorda erigan modda kristallari kiritilsa, eritmada kristallarning çökişi röy beradi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТЎЙИНГАН ЭРИТМА - маълум шароитда (тра ва босимда) эриган моддалар билан барқарор мувозанатли эритма. Мас., тузнинг сувдаги эритмасида айни тузнинг кристаллари мавжуд бўлган эритма; газнинг сувдаги эритмасидан ушбу газ ўтказилган эритма. Эритманинг маълум масса миқдорида ёки маълум ҳажмида эриган модда микдори эритманинг концентрацияси дейилади. Т.э. концентрацияси, яъни ундаги эриган модда миқдори унинг эрувчанлиги деб аталади. Маълум шароитларда сувда ёки эритувчида модданинг эриши давом этеа ва шу модда кристаллари ҳосил бўлмаса, яъни эриган моддалар микдори Т.э. концентрациясидан кам бўлган эритма тўйинмаган эритма дейилади. Эритма астасекин совиганда унда эриган моддаларнинг кристалланишисодир бўлмаслиги мумкин, у ҳолда ўта тўйинган эритма ҳосил бўлади. Ўта тўйинган эритмада Т.э.га қараганда эриган модда кўпроқ; бундай эритмага жуда оз миқдорда эриган модда кристаллари киритилса, эритмада кристалларнинг чўкиши рўй беради.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.