Tranzistor
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 625-b. — ziyouz.com
Tranzistor (ing. transfer — köçirmoq va rezistor) — elektr tebranişlarni kuçaytiriş, generatsiyalaş (hosil qiliş) va özgartiriş uçun möljallangan 3 elektrodli yarimötkazgiç asbob. Mikroelektronika qurilmalarining asosiy elementi. Amerika olimlari J. Bardin, U. Bratteyn va U. Şokli 1948 y.da ixtiro qilişgan. Tuzilişi va tokni boşqariş mexanizmiga köra, T. 2 katta sinfga: bipolyar (oddiy T.) va unipolyar (dala T.i) sinflarga bölinadi. T.lar kiçik quvvatli va kam şovqinli; impulsli; past, yuqori va öta yuqori çastotali; foto T.lar (yoruğlik signallarini elektr signallariga özgartiruvçi) va b. turlarga bölinadi. T.lar, asosan, germaniy, kremniy va b. monokristall yarimötkazgiç materiallardan yasaladi. Xalq orasida ixçam mikroelektron radiopriyomniklar ham T. deb yuritiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТРАНЗИСТОР (инг. transfer — кўчирмоқ ва резистор) — электр тебранишларни кучайтириш, генерациялаш (ҳосил қилиш) ва ўзгартириш учун мўлжалланган 3 электродли яримўтказгич асбоб. Микроэлектроника қурилмаларининг асосий элементи. Америка олимлари Ж. Бардин, У. Браттейн ва У. Шокли 1948 й.да ихтиро қилишган. Тузилиши ва токни бошқариш механизмига кўра, Т. 2 катта синфга: биполяр (оддий Т.) ва униполяр (дала Т.и) синфларга бўлинади. Т.лар кичик қувватли ва кам шовқинли; импульсли; паст, юқори ва ўта юқори частотали; фото Т.лар (ёруғлик сигналларини электр сигналларига ўзгартирувчи) ва б. турларга бўлинади. Т.лар, асосан, германий, кремний ва б. монокристалл яримўтказгич материаллардан ясалади. Халқ орасида ихчам микроэлектрон радиоприёмниклар ҳам Т. деб юритилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.