Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Trapp

    Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 635-b. — ziyouz.com

    Trapp (şvedça trappa — zina) — trappli oblastlar deb ataladigan, poğonali körinişga ega katta maydonlarni egallaydigan (diabaz, gabbrodiabaz, gabbro, dolerit) asosli magmatik tog jinslari guruxining nomi. T. qatlamlari tarkibida: monoklinli piroksen, olivin, asosiy plagioklaz, magnetit, apatit, ozroq rombli piroksen va biotit; köpgina ikkilamçi minerallar: iddingeit, palagonit, xlorit, seolit, prenit va b. uçraydi. T. uçun ofitli, ba'zan mikrolitli struktura xos. T. Yer pöstining platformali oblastlarida: Şarkiy Sibir (2 mln. km2 çamasi), Hindiston, Jan. Afrika va Jan. Amerikada juda katta maydonlarni egallagan. Uning kalinliga 2 km ga yetadi. T. foydali kazilmalarning juda köp turi ni öz içiga oladi. T.ning çökindi jinslar içiga kirib borişi neft va gaz uyumlarini buzib yuboradi. T. ta'sirida toğ jinslarining kollektorlik xususiyatlari yaxşilanişi ham kuzatiladi. Ular neft va gaz qopqoği bölişi xam mumkin. T. hosil böladigan magmaning differensiatsiyalaşgan jarayoni bilan sul'fidli misnikel' konlari (mas., Norilsk rudali rni), platina va temir rudasi konlari (Jan. Afrika) va b. boğliq.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ТРАПП (шведча trappa — зина) — траппли областлар деб аталадиган, поғонали кўринишга эга катта майдонларни эгаллайдиган (диабаз, габбродиабаз, габбро, долерит) асосли магматик тог жинслари гурухининг номи. Т. қатламлари таркибида: моноклинли пироксен, оливин, асосий плагиоклаз, магнетит, апатит, озроқ ромбли пироксен ва биотит; кўпгина иккиламчи минераллар: иддингеит, палагонит, хлорит, цеолит, пренит ва б. учрайди. Т. учун офитли, баъзан микролитли структура хос. Т. Ер пўстининг платформали областларида: Шаркий Сибирь (2 млн. км2 чамаси), Ҳиндистон, Жан. Африка ва Жан. Америкада жуда катта майдонларни эгаллаган. Унинг калинлига 2 км га етади. Т. фойдали казилмаларнинг жуда кўп тури ни ўз ичига олади. Т.нинг чўкинди жинслар ичига кириб бориши нефть ва газ уюмларини бузиб юборади. Т. таъсирида тоғ жинсларининг коллекторлик хусусиятлари яхшиланиши ҳам кузатилади. Улар нефть ва газ қопқоғи бўлиши хам мумкин. Т. ҳосил бўладиган магманинг дифференциациялашган жараёни билан сулъфидли мисникелъ конлари (мас., Норильск рудали рни), платина ва темир рудаси конлари (Жан. Африка) ва б. боғлиқ.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.