Trastkompaniya
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 637-b. — ziyouz.com
Trastkompaniya - korporatsiyalar va ayrim şaxslarning molmulki hamda qimmatli qoğozlarini vakolatnoma böyiça boşqariş uçun taşkil etiladigan muassasa, molmulkni işonçli boşkariş jarayoni. T.k. aktivlari (kompaniyaning öz aksiyadorlik kapitali) kompaniya fondlariga, kafolatlangan (boşkaruvga vakolatnoma böyiça qabul qilingan) fondlarga, meros va agentlik fondlarga, trastfondlarga bölinadi.
Özbekistonda qimmatli qoğozlar bilan boğliq boşqaruv operatsiyalari orasida mijozning talabi böyiça aktivlarni boşqariş, ya'ni uning hisobidan kimmatli qoğozlarni xarid qiliş yoki sotiş; kimmatli qoğozlar çiqarişda va ularni joylaştirişda vositaçilik qiliş; aksiyadorlar reyestrini yuritiş va mijozning qimmatli qoğozlari bilan tuzilgan bitimlarni röyxatdan ötkaziş; aksiyadorlarga yillik daromadni tölaş, aksiyalar va b. kimmatli qoğozlar böyiça qayta moliyalaş, dividendlarni tölaş; depozitar xizmat körsatiş va h.k. keng tarqalgan.
T.k. xizmati tegişli davlat idoralari tomonidan litsenziyalanadi. Özbekistonda dastlabki T.k. 1996 y.da paydo böldi. Işonç bildirilgan mulkdor xar çorakda bir marta trast muassasasiga hisobot va balans takdim etişi kerak. Trast şartnomasi fakat sud qarori bilan töxtatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТРАСТКОМПАНИЯ - корпорациялар ва айрим шахсларнинг молмулки ҳамда қимматли қоғозларини ваколатнома бўйича бошқариш учун ташкил этиладиган муассаса, молмулкни ишончли бошкариш жараёни. Т.к. активлари (компаниянинг ўз акциядорлик капитали) компания фондларига, кафолатланган (бошкарувга ваколатнома бўйича қабул қилинган) фондларга, мерос ва агентлик фондларга, трастфондларга бўлинади.
Ўзбекистонда қимматли қоғозлар билан боғлиқ бошқарув операциялари орасида мижознинг талаби бўйича активларни бошқариш, яъни унинг ҳисобидан кимматли қоғозларни харид қилиш ёки сотиш; кимматли қоғозлар чиқаришда ва уларни жойлаштиришда воситачилик қилиш; акциядорлар реестрини юритиш ва мижознинг қимматли қоғозлари билан тузилган битимларни рўйхатдан ўтказиш; акциядорларга йиллик даромадни тўлаш, акциялар ва б. кимматли қоғозлар бўйича қайта молиялаш, дивидендларни тўлаш; депозитар хизмат кўрсатиш ва ҳ.к. кенг тарқалган.
Т.к. хизмати тегишли давлат идоралари томонидан лицензияланади. Ўзбекистонда дастлабки Т.к. 1996 й.да пайдо бўлди. Ишонч билдирилган мулкдор хар чоракда бир марта траст муассасасига ҳисобот ва баланс такдим этиши керак. Траст шартномаси факат суд қарори билан тўхтатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.