Trematodozlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 640-b. — ziyouz.com
Trematodozlar — odam va hayvonlarda uçraydigan gijja kasalligi; gelmintlarsan trematodalar qözğatadi. Közğatuvçilar odamning jigari, me'da osti bezi, içagi, öpkasi, qonida parazitlik qiladi va şu a'zolar faoliyatini buzadi. T.ning ayrim turi, mas., fassiolyoz köproq kuzatiladi. Gijjalar odam va hayvon (asosiy xöjayin) organizmiga suv orqali ötadi. Boşqa xil trematodalarning (opistorxoz, klonorxoz, metagonimoz, nanofietoz va b.) liçinkalari oraliq xöjayindan taşqari, baliq, qisqiçbaqa, çumoli va h.k. qöşimça xöjayinlar organizmida ğam yetiladi. Soğlom kişilarga esa bu gijjalar liçinkasi xom taomlar yoki yangi tuzlangan baliq va qisqiçbaqa orqali ötadi. T.da bemor isitmalaidi, iştahasi yöqolib, köngli ayniydi, qusadi, jiğildoni qaynaydi. Qorni sançib ofib, qabziyat röy beradi yoki içi ketadi. Bemor T. turiga qarab davolanadi. Oldini oliş uçun taşqi muhitni ifloslantirmaslik, şaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qiliş, göşt mahsulotlarini yetarli pişirib iste'mol qiliş zarur.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТРЕМАТОДОЗЛАР — одам ва ҳайвонларда учрайдиган гижжа касаллиги; гельминтларцан трематодалар қўзғатади. Кўзғатувчилар одамнинг жигари, меъда ости бези, ичаги, ўпкаси, қонида паразитлик қилади ва шу аъзолар фаолиятини бузади. Т.нинг айрим тури, мас., фасциолёз кўпроқ кузатилади. Гижжалар одам ва ҳайвон (асосий хўжайин) организмига сув орқали ўтади. Бошқа хил трематодаларнинг (описторхоз, клонорхоз, метагонимоз, нанофиэтоз ва б.) личинкалари оралиқ хўжайиндан ташқари, балиқ, қисқичбақа, чумоли ва ҳ.к. қўшимча хўжайинлар организмида ғам етилади. Соғлом кишиларга эса бу гижжалар личинкаси хом таомлар ёки янги тузланган балиқ ва қисқичбақа орқали ўтади. Т.да бемор иситмалаиди, иштаҳаси йўқолиб, кўнгли айнийди, қусади, жиғилдони қайнайди. Қорни санчиб офиб, қабзият рўй беради ёки ичи кетади. Бемор Т. турига қараб даволанади. Олдини олиш учун ташқи муҳитни ифлослантирмаслик, шахсий гигиена қоидаларига риоя қилиш, гўшт маҳсулотларини етарли пишириб истеъмол қилиш зарур.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.