Trilobitalar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 648-b. — ziyouz.com
Trilobitalar (Trilobita) qirilib ketgan qadimgi bögimoyokdilar sinfi. Ilk kembriy davri dengizlari çökmalaridan ma'lum; paleozoyda qirilib ketgan. T. kembriy va ordovik davrida keng tarqalgan; barça dengizlarda yaşagan. Gavdasi 10—800 mm. Tanasi böğimlarga bölingan; ovalsimon yassi. Har bir böğimi qorin tomonida bir juftdan ikki şoxli oyoqlari bölgan. Oyoklar asosida joylaşgan jabralar yordamida nafas olgan. Boşi ustki tomonidan qalqon bilan krplangan. Fasetkali közlari yaxşi rivojlangan. T. böğimoyoklilar evolyutsiyasini tuşuntirişda, ularning qazilma qoldiklari esa paleontologiya va stratigrafiyada katta ahamiyatga ega. Qadimda yaşagan T.ning 10000 turi ma'lum.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТРИЛОБИТАЛАР (Trilobita) қирилиб кетган қадимги бўгимоёкдилар синфи. Илк кембрий даври денгизлари чўкмаларидан маълум; палеозойда қирилиб кетган. Т. кембрий ва ордовик даврида кенг тарқалган; барча денгизларда яшаган. Гавдаси 10—800 мм. Танаси бўғимларга бўлинган; овалсимон ясси. Ҳар бир бўғими қорин томонида бир жуфтдан икки шохли оёқлари бўлган. Оёклар асосида жойлашган жабралар ёрдамида нафас олган. Боши устки томонидан қалқон билан крпланган. Фасеткали кўзлари яхши ривожланган. Т. бўғимоёклилар эволюциясини тушунтиришда, уларнинг қазилма қолдиклари эса палеонтология ва стратиграфияда катта аҳамиятга эга. Қадимда яшаган Т.нинг 10000 тури маълум.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.