Trimmer
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 648–649-b. — ziyouz.com
Trimmer (ing. trimmer — tartibga solmoq) — 1) aviatsiyada — uçiş apparati (mas., samolyot) ruli (yoki eleron) ning quyruq qismidagi kiçkina oğdiruvçi qism. Apparatni boşqariş tizimidagi zöriqiş (kuç) ni kamaytiriş uçun xizmat qiladi; 2) irğituvçi konveyer; köçma yuk ortiştuşiriş maşinasi. Yuk ortiş yoki tuşiriş paytida T. rotori parraklari, disk yoki harakatlantiruvçi lenta yuk (tuproq, don va b.) ga kinetik energiya uzatadi, natijada yuk ança (30 m gaça) masofaga irğitiladi. T. şaxtalarda, T.y. kötarmalari qurişda, kemalar, omborlar, vagonlarga yuk ortiştuşirişda işlatiladi; 3) radiotexnikada — kiçik özgaruvçan siğimli elektr kondensator. Radioelektron qurilmalar, rezonansli tebranma konturlarning sozlovçi elementa sifatida işlatiladi. Tuzilişi jihatidan T. özgaruvçan siğimli, bitta stator, bitta rotor plastinali yassi kondensatorlardan iborat. Ba'zan, ikki (va köproq) koaksial keramik silindr yoki metall plastina (havo tirqişli), metallaştirilgan keramik nayça va özakdan iborat tizim ham bölişi mumkin. T.ning siğimi va uning özgariş diapazoni, odatda, bir neça pf (pikofarada) yoki bir neça ön pf ni taşkil qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТРИММЕР (инг. trimmer — тартибга солмоқ) — 1) авиацияда — учиш аппарати (мас., самолёт) рули (ёки элерон) нинг қуйруқ қисмидаги кичкина оғдирувчи қисм. Аппаратни бошқариш тизимидаги зўриқиш (куч) ни камайтириш учун хизмат қилади; 2) ирғитувчи конвейер; кўчма юк ортиштушириш машинаси. Юк ортиш ёки тушириш пайтида Т. ротори парраклари, диск ёки ҳаракатлантирувчи лента юк (тупроқ, дон ва б.) га кинетик энергия узатади, натижада юк анча (30 м гача) масофага ирғитилади. Т. шахталарда, Т.й. кўтармалари қуришда, кемалар, омборлар, вагонларга юк ортиштуширишда ишлатилади; 3) радиотехникада — кичик ўзгарувчан сиғимли электр конденсатор. Радиоэлектрон қурилмалар, резонансли тебранма контурларнинг созловчи элемента сифатида ишлатилади. Тузилиши жиҳатидан Т. ўзгарувчан сиғимли, битта статор, битта ротор пластинали ясси конденсаторлардан иборат. Баъзан, икки (ва кўпроқ) коаксиал керамик цилиндр ёки металл пластина (ҳаво тирқишли), металлаштирилган керамик найча ва ўзакдан иборат тизим ҳам бўлиши мумкин. Т.нинг сиғими ва унинг ўзгариш диапазони, одатда, бир неча пф (пикофарада) ёки бир неча ўн пф ни ташкил қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.