Troyaliklar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 666-b. — ziyouz.com
Troyaliklar (astronomiyada) — Quyoş atrofida aylanuvçi asteroidlarning fizik boğlangan guruhi. T. Yupiterga nisbatan har vaqt Q60° ga örtaça ekliptik uzunlik böylab harakatlanadi. Quyoş, Yupiter va T.lar fazoda deyarli teng tomonli uçburçak taşkil etadi. T.ni örganiş katta qiziqiş uyğotadi, çunki ularning harakati uç jism masalasita taxm. moye keladi. T.da örta hisobda 15 ta asteroid kuzatilgan. T. orbitalari ekspentrisitetining örtaça kiymati 0,096 ga, ekliptika tekisligiga kiyaligi 16,4° ga teng.
T.ning Quyoş atrofida aylaniş davri, şuningdek, Quyoşdan örtaça uzoqligi Yupiterning aylaniş davri va Quyoşdan örtaça uzoqligiga deyarli teng. Bunday mayda sayyoralarni Troya uruşining qahramonlari nomi bilan ataşga kelişilgan. «T.» atamasi şundan kelib çiqqan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТРОЯЛИКЛАР (астрономияда) — Қуёш атрофида айланувчи астероидларнинг физик боғланган гуруҳи. Т. Юпитерга нисбатан ҳар вақт Қ60° га ўртача эклиптик узунлик бўйлаб ҳаракатланади. Қуёш, Юпитер ва Т.лар фазода деярли тенг томонли учбурчак ташкил этади. Т.ни ўрганиш катта қизиқиш уйғотади, чунки уларнинг ҳаракати уч жисм масаласита тахм. мое келади. Т.да ўрта ҳисобда 15 та астероид кузатилган. Т. орбиталари экспентриситетининг ўртача киймати 0,096 га, эклиптика текислигига киялиги 16,4° га тенг.
Т.нинг Қуёш атрофида айланиш даври, шунингдек, Қуёшдан ўртача узоқлиги Юпитернинг айланиш даври ва Қуёшдан ўртача узоқлигига деярли тенг. Бундай майда сайёраларни Троя урушининг қаҳрамонлари номи билан аташга келишилган. «Т.» атамаси шундан келиб чиққан.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.