Tudun
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 673-b. — ziyouz.com
Tudun TUDUN, tutun — Turk xoqonligi boşqaruvidagi unvonlardan biri. Xoqon xonadoniga mansub va böysundirilgan viloyatlardagi hokimlar faoliyatini nazorat qilib, ölpon va soliqlar yiğişni taşkil etiş maqsadida tayinlangan noib unvoni. T. kdd. turk bitiktoşlarida, xitoy, suğd, arab, fors, yunon manbalarida, suğdiy, baktriy yozuvli tangalarda uçraydi. Xitoyning Tanşu yilnomasida 7-a.ning 40-y.laridan to 8-a.ning 40-y.larigaça hukm surgan Çoç hukmdorlari T. unvoni bilan kayd etiladi. Uşbu yilnomada Çoçni turli yillarda idora qilgan 4 nafar T. haqida söz boradi. Çoç hukmdorlarining unvoni T. bölganini boşqa tillardagi ma'lumotlar ham tasdiklaydi (mas., Muğqal'ahujjatlari). Arabfors manbalarida ham Çoç hukmdorlari T. unvonida tilga olinadi.
Ad.: Ishoqov M., Unutilgan podşolikdan xatlar, T., 1992.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУДУН, тутун — Турк хоқонлиги бошқарувидаги унвонлардан бири. Хоқон хонадонига мансуб ва бўйсундирилган вилоятлардаги ҳокимлар фаолиятини назорат қилиб, ўлпон ва солиқлар йиғишни ташкил этиш мақсадида тайинланган ноиб унвони. Т. кдд. турк битиктошларида, хитой, суғд, араб, форс, юнон манбаларида, суғдий, бактрий ёзувли тангаларда учрайди. Хитойнинг Таншу йилномасида 7-а.нинг 40-й.ларидан то 8-а.нинг 40-й.ларигача ҳукм сурган Чоч ҳукмдорлари Т. унвони билан кайд этилади. Ушбу йилномада Чочни турли йилларда идора қилган 4 нафар Т. ҳақида сўз боради. Чоч ҳукмдорларининг унвони Т. бўлганини бошқа тиллардаги маълумотлар ҳам тасдиклайди (мас., Муғқалъаҳужжатлари). Арабфорс манбаларида ҳам Чоч ҳукмдорлари Т. унвонида тилга олинади.
Ад.: Исҳоқов М., Унутилган подшоликдан хатлар, Т., 1992.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.