Tuekta qörğonlari
Manba: ÖzME, Qöşimça (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 77-b. — ziyouz.com
Tuekta qörğonlari - Pozirik madaniyatiga xos qad. mozorqörğon (mil. av. 6—5-a.lar). Oltoy ölkasidagi Ursul daryosi söl sohilida, Tuekta qişloği yonida joylaşgan. 1954 y. S.I.Rudenko qazişma işlari ötkazgan. 2 ta mozorqörğon tadqiq qilingan. 1-Tuekta qörğoni katta bölib diametri 68 m, bal. 4 m ni taşkil etgan; uni bunyod etişga taxm. 6 ming m toş sarflangan. Qörğondan topilgan sarqofa tiloğoç darax-tidan qilingan bölib. uz. 4.25 m ni taşkil etgan.
Sarqofa qopqoğiga yölbarslar tasviri va vergul, uçburçak körinişidagi naqşlar tuşirilgan. Qörğon qad. zamonlardayoq talangan, oltin va kumuş buyumlar öğirlangan. Sarqofadagi erkak jasadidan hatto kiyimini ham yeçib olişgan. Topilmalar içida paykonlar, qiliç va xanjar, qalqon parçalari diqqatga sazovor. Mayyit bilan 8 ta ot qöşib kömilgan. Ularning egarjabduqlari buğular, loslar, yölbarslar, grifonlarni tasvirlovçi naqşinkor yoğoç taqinçoqlar bilan bezatilgan. 2-Tuekta qörğoni diametri 32 m, bal. 2.6 m. U ham qad.da talangan. Qabrda ayol dafn etilgan sarqofa qoldiqlari saqlangan. Sarqofada kiyiklarning naqşinkor tasviri, ayol kiyimi par-çalari, 8 ta otning yoğoçdan işlangan bezaklari saqlangan.
Ad.: Drevnyaya Sibir. L.. 1976.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУЭКТА ҚЎРҒОНЛАРИ - Позирик маданиятига хос қад. мозорқўрғон (мил. ав. 6—5-а.лар). Олтой ўлкасидаги Урсул дарёси сўл соҳилида, Туэкта қишлоғи ёнида жойлашган. 1954 й. С.И.Руденко қазишма ишлари ўтказган. 2 та мозорқўрғон тадқиқ қилинган. 1-Туэкта қўрғони катта бўлиб диаметри 68 м, бал. 4 м ни ташкил этган; уни бунёд этишга тахм. 6 минг м тош сарфланган. Қўрғондан топилган сарқофа тилоғоч дарах-тидан қилинган бўлиб. уз. 4.25 м ни ташкил этган.
Сарқофа қопқоғига йўлбарслар тасвири ва вергул, учбурчак кўринишидаги нақшлар туширилган. Қўрғон қад. замонлардаёқ таланган, олтин ва кумуш буюмлар ўғирланган. Сарқофадаги эркак жасадидан ҳатто кийимини ҳам ечиб олишган. Топилмалар ичида пайконлар, қилич ва ханжар, қалқон парчалари диққатга сазовор. Маййит билан 8 та от қўшиб кўмилган. Уларнинг эгаржабдуқлари буғулар, лослар, йўлбарслар, грифонларни тасвирловчи нақшинкор ёғоч тақинчоқлар билан безатилган. 2-Туэкта қўрғони диаметри 32 м, бал. 2.6 м. У ҳам қад.да таланган. Қабрда аёл дафн этилган сарқофа қолдиқлари сақланган. Сарқофада кийикларнинг нақшинкор тасвири, аёл кийими пар-чалари, 8 та отнинг ёғочдан ишланган безаклари сақланган.
Ад.: Древняя Сибирь. Л.. 1976.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.