Tuğma tabiiy metallar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 810-b. — ziyouz.com
Tuğma tabiiy metallar - rudali va soçma konlarda uçraydigan tabiiy yaxlit tugma metallar (oltin, kumuş, platina va b.); odatda, ularning ölçami bu metall zarralarining aksari qismini taşkil qilgan massasini ölçamidan keskin farq qiladi. T.t.m. kam uçraydi va massasi, odatda, 1 g dan ortiq böladi. Eng yirik tugma oltin Avstraliyada topilgan: «Xolterman plitasi» — uning oğirligi kvars bilan birgalikda 285 kg bölib, unda sof oltin massasi 83,3 kg va «Kutilgan notaniş» — oğirligi kvars bilan birgalikda 70,9 kg, sof oltin — 69,6 kg. Yirik sof tuğma platina Uraldagi dunitlarda (0,427 kg) va soçmalarda (9,639 kg) topilgan. Soçmalarda T.t.m.ning köp qismi ruda hosil böliş jarayenida gidrotermal eritmalarda hosil bölgan deb hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУҒМА ТАБИИЙ МЕТАЛЛАР - рудали ва сочма конларда учрайдиган табиий яхлит тугма металлар (олтин, кумуш, платина ва б.); одатда, уларнинг ўлчами бу металл зарраларининг аксари қисмини ташкил қилган массасини ўлчамидан кескин фарқ қилади. Т.т.м. кам учрайди ва массаси, одатда, 1 г дан ортиқ бўлади. Энг йирик тугма олтин Австралияда топилган: «Холтерман плитаси» — унинг оғирлиги кварц билан биргаликда 285 кг бўлиб, унда соф олтин массаси 83,3 кг ва «Кутилган нотаниш» — оғирлиги кварц билан биргаликда 70,9 кг, соф олтин — 69,6 кг. Йирик соф туғма платина Уралдаги дунитларда (0,427 кг) ва сочмаларда (9,639 кг) топилган. Сочмаларда Т.т.м.нинг кўп қисми руда ҳосил бўлиш жараенида гидротермал эритмаларда ҳосил бўлган деб ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.