Tuman
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 684-b. — ziyouz.com
Tuman (ÖzRda) — ma'muriyhududiy birlik. Örta asrlardan ma'lum. Şark,da, jumladan, Markaziy Osiyo mamlakatlarida ma'muriyhududiy böliniş; uyezd ma'nolarida işlatilgan. Özbekiston sobiq Ittifoq tarkibiga kirgan davrda T.larni «rayon» deb ataş rayem bölgan. Özbek tili davlat tiliga aylanişi munosabati bilan tarixiy «T.» sözi qayta tiklandi. Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 68moddasiga muvofiq, T. ma'muriy-hududiy böliniş pogonalaridan biri. T. davlat yuqori organlarining körsatmalari, qarorlarini hayotga tatbiq etuvçi va bajaruvçi asosiy ma'muriyhududiy birlik bölib, viloyat tarkibiga kiradi. Şuningdek, yirik şaharlar tarkibida şaxar T.lari taşkil etilişi mumkin (maye., Toşkent ş.da 11 ta T. bor).T.larni mahalliy davlat hokimiyati organlari — T. hokimlari va xalq deputatlari T. Kengaşlari boşqaradi. Tumanlarni taşkil etiş va tugatiş Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisining roziligi bilan amalga oşiriladi. T.larga tegişli viloyat hokimi tomonidan tayinlanadigan hamda tuman xalq deputatlari Kengaşida tasdiqlanadigan T. hokimi rahbarlik kiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУМАН (ЎзРда) — маъмурийҳудудий бирлик. Ўрта асрлардан маълум. Шарк,да, жумладан, Марказий Осиё мамлакатларида маъмурийҳудудий бўлиниш; уезд маъноларида ишлатилган. Ўзбекистон собиқ Иттифоқ таркибига кирган даврда Т.ларни «район» деб аташ раем бўлган. Ўзбек тили давлат тилига айланиши муносабати билан тарихий «Т.» сўзи қайта тикланди. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 68моддасига мувофиқ, Т. маъмурий-ҳудудий бўлиниш погоналаридан бири. Т. давлат юқори органларининг кўрсатмалари, қарорларини ҳаётга татбиқ этувчи ва бажарувчи асосий маъмурийҳудудий бирлик бўлиб, вилоят таркибига киради. Шунингдек, йирик шаҳарлар таркибида шахар Т.лари ташкил этилиши мумкин (мае., Тошкент ш.да 11 та Т. бор).Т.ларни маҳаллий давлат ҳокимияти органлари — Т. ҳокимлари ва халқ депутатлари Т. Кенгашлари бошқаради. Туманларни ташкил этиш ва тугатиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг розилиги билан амалга оширилади. Т.ларга тегишли вилоят ҳокими томонидан тайинланадиган ҳамда туман халқ депутатлари Кенгашида тасдиқланадиган Т. ҳокими раҳбарлик килади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.