Tumor
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 687-b. — ziyouz.com
Tumor —1) diniy tasavvurlarga kura, köz tegişidan, turli ofat, balo, insjins va şu kabidan saklaydigan buyum. T. içiga Qur'on oyatlari bitilgan qoğoz hamda ilohiy qudratga ega deb bilingan narsalar solingan. Duo yozilgan qoğoz uç yoki törtburçak qilib buklab, çarm yoki matoga örab tikilgan. T., odatda, böyinga, qöltiqqa, soçga taqiladi yoki kiyimning içki qismiga tikib qöyiladi; 2) ayollarning böyin va qöltiqlariga taqadigan taqinçoği, bezagi. T. şakli bir-birining ustini qoplaydigan 2 bölak (qutiça va qopqoq) dan iborat qutiça bölib, asosan, qopqoq qismi bezatiladi. Tilla, kumuş va b. metallardan uçburçak, törtburçak, nayça (silindr) şaklida yasalib sirti nakşlar bilan hamda qimmatbaho toşlar qadab bezatiladi, şokilalar osiladi. Taqilişi va şakliga köra farqlanadi: bozuband, duotuzi, böyintumor, kökrak T., qöltiq T. va b.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУМОР —1) диний тасаввурларга кура, кўз тегишидан, турли офат, бало, инсжинс ва шу кабидан саклайдиган буюм. Т. ичига Қуръон оятлари битилган қоғоз ҳамда илоҳий қудратга эга деб билинган нарсалар солинган. Дуо ёзилган қоғоз уч ёки тўртбурчак қилиб буклаб, чарм ёки матога ўраб тикилган. Т., одатда, бўйинга, қўлтиққа, сочга тақилади ёки кийимнинг ички қисмига тикиб қўйилади; 2) аёлларнинг бўйин ва қўлтиқларига тақадиган тақинчоғи, безаги. Т. шакли бир-бирининг устини қоплайдиган 2 бўлак (қутича ва қопқоқ) дан иборат қутича бўлиб, асосан, қопқоқ қисми безатилади. Тилла, кумуш ва б. металлардан учбурчак, тўртбурчак, найча (цилиндр) шаклида ясалиб сирти накшлар билан ҳамда қимматбаҳо тошлар қадаб безатилади, шокилалар осилади. Тақилиши ва шаклига кўра фарқланади: бозубанд, дуотузи, бўйинтумор, кўкрак Т., қўлтиқ Т. ва б.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.