Tunkat
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 695–696-b. — ziyouz.com
Tunkat — örta asr şahar xarobasi (mil. 5—12-a.lar). Ohangaron daryosi havzasida joylaşgan. M. Ye. Massoy (192934) va Yu. F. Buryakov (195962) tomonidan arxeologik qazişma işlari olib borilgan. Umumiy mayd. 50 ga. Ark, şahriston va raboddan iborat bölib, atrofi mudofaa devori bilan öralgan. T. örnidagi qişloq 5-a. boşlarida çorvador qabilalarning ötroqpaşişi tufayli vujudga kelgan. 6-a.ga kelib qişloq şaharga, 6-a. oxirida esa Iloq poytaxtiga aylangan. Qoramozor toğlarida oltin va kumuş konlari mavjuddigi T.ning tez taraqqiy etişiga imkon bergan. T. arkida hokim saroyi, masjid qurilgan. Şahriston va raboddan köplab metall, şişa va sopol buyumlarning topilişi, T.da hunarmandçilik rivoj topganidan darak beradi. T.dan, şuningdek, zebziynat buyumlari, qurolyaroğlar va köplab tangalar topilgan. T.ning öz zarbxonasi bölgan. Krraxoniylar bilan kuraş, qazilma boyliklarining tugab qolişi va T.ning savdo yölidan çetga çiqib qolişi natijasida 11-a.ning 2yarmidan şahar tanazzulga uçragan. 12-a.dan T. kimsasiz, taşlandiq holga kelib qolgan.
Ad.: Macson M. Ye., Axangeran. Arxeologotopografiçeskiy oçerk, T., 1953; Buryakov Yu . F., Genezis i etapö razvitiya gorodskoy kulturö Taşkentskogo oazisa, T., 1982.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУНКАТ — ўрта аср шаҳар харобаси (мил. 5—12-а.лар). Оҳангарон дарёси ҳавзасида жойлашган. М. Е. Массой (192934) ва Ю. Ф. Буряков (195962) томонидан археологик қазишма ишлари олиб борилган. Умумий майд. 50 га. Арк, шаҳристон ва рабоддан иборат бўлиб, атрофи мудофаа девори билан ўралган. Т. ўрнидаги қишлоқ 5-а. бошларида чорвадор қабилаларнинг ўтроқпашиши туфайли вужудга келган. 6-а.га келиб қишлоқ шаҳарга, 6-а. охирида эса Илоқ пойтахтига айланган. Қорамозор тоғларида олтин ва кумуш конлари мавжуддиги Т.нинг тез тараққий этишига имкон берган. Т. аркида ҳоким саройи, масжид қурилган. Шаҳристон ва рабоддан кўплаб металл, шиша ва сопол буюмларнинг топилиши, Т.да ҳунармандчилик ривож топганидан дарак беради. Т.дан, шунингдек, зебзийнат буюмлари, қуроляроғлар ва кўплаб тангалар топилган. Т.нинг ўз зарбхонаси бўлган. Кррахонийлар билан кураш, қазилма бойликларининг тугаб қолиши ва Т.нинг савдо йўлидан четга чиқиб қолиши натижасида 11-а.нинг 2ярмидан шаҳар таназзулга учраган. 12-а.дан Т. кимсасиз, ташландиқ ҳолга келиб қолган.
Ад.: Macсон М. Е., Ахангеран. Археологотопографический очерк, Т., 1953; Буряков Ю . Ф., Генезис и этапў развития городской культурў Ташкентского оазиса, Т., 1982.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.