Tuproq xaritasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 706-b. — ziyouz.com
Tuproq xaritasi - muayyan hudud tuprok katlamining ma'lum masştabda kiçraytirilgan tasviri. T.x. bir neça xil böladi. Umumiy T.x.da tuprok genetik guruxdarining geografik tarqalişi tasvirlanadi; tuprok melioratsiyasi xaritalarida köşimça ravişda tuprokning meliorativ, ya'ni filtrlaş va b. xususiyatlari ham körsatiladi; tuprok eroziyasi xaritalarida tuproqning eroziyaga uçraganlik darajasi, eroziya xavfi bor maydonlar va h.k. tasvirlanadi; tuproq agrokimyosi xaritalari ösimlik ozuka moddalari hamda mikroelementlar mikdorini va ösimlikning rivojlanişi uçun boşka zarur şaroitlarni aks ettiradi. T.x. tuprokdarning Yer yuzasida tarkalişini (tiplari va kelib çiqiş belgilariga qarab ajratilgan boşqa taksonomik birliklarni), ularning öziga xosligi va, tuprok qosil böliş şaroitiga boğliq holdagi xususiyatlarini körsatadi; şuningdek, asosiy agrar işlab çiqariş. xususiyatlari (granulometrik tarkibi, şörlanganligi, şörtobligi, eroziyaga uçraganlik darajasi va b.) haqida ma'lumot beradi. Vazifasiga muvofikT.x. harxi.i masştabli bölişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУПРОҚ ХАРИТАСИ - муайян ҳудуд тупрок катламининг маълум масштабда кичрайтирилган тасвири. Т.х. бир неча хил бўлади. Умумий Т.х.да тупрок генетик гурухдарининг географик тарқалиши тасвирланади; тупрок мелиорацияси хариталарида кўшимча равишда тупрокнинг мелиоратив, яъни фильтрлаш ва б. хусусиятлари ҳам кўрсатилади; тупрок эрозияси хариталарида тупроқнинг эрозияга учраганлик даражаси, эрозия хавфи бор майдонлар ва ҳ.к. тасвирланади; тупроқ агрокимёси хариталари ўсимлик озука моддалари ҳамда микроэлементлар микдорини ва ўсимликнинг ривожланиши учун бошка зарур шароитларни акс эттиради. Т.х. тупрокдарнинг Ер юзасида таркалишини (типлари ва келиб чиқиш белгиларига қараб ажратилган бошқа таксономик бирликларни), уларнинг ўзига хослиги ва, тупрок қосил бўлиш шароитига боғлиқ ҳолдаги хусусиятларини кўрсатади; шунингдек, асосий аграр ишлаб чиқариш. хусусиятлари (гранулометрик таркиби, шўрланганлиги, шўртоблиги, эрозияга учраганлик даражаси ва б.) ҳақида маълумот беради. Вазифасига мувофикТ.х. ҳархи.и масштабли бўлиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.