Tuqsoba
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 806-b. — ziyouz.com
Tuqsoba TUQSOBA, töqsabo (eski özbekça — öz tuğiga ega bölgan) — harbiy qism sarkardasi, tuqsaboşi. 1) 16—19-a.larda Buxoro amirligida eşikoqo boşi, çiğatoy begi singari mansablardan keyingi, miroxurdan oldingi rutba hisoblanib, uning egasi amir saroyiga otda kiriş, lekin hukmdor qabulida ötiriş huquqiga ega bölmagan şaxsni anglatgan. Bu mansabdor idişlarga ovqat suziş, kosalarga içimlik, qatiq, muzdek suv va h.k. quyiş, ularni xizmatkorlar orqali maşvarat yoki kengaş ahliga yetkazişga mas'ul hisoblangan. U, şuningdek, Harqonrud tumanini va u yerda suv taqsimotini boşqargan; 2) Amir tomonidan katta qal'a va qörğonlardagi harbiy garnizonni boşqariş uçun tayinlangan harbiy mansabdor. Qöqon va Xiva xonligida T., asosan, bir polkdan taşkil topgan harbiy qism qömondoni. Rutba jihatdan çor hukumati armiyasining polkovnik unvoniga teng kelgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУҚСОБА, тўқсабо (эски ўзбекча — ўз туғига эга бўлган) — ҳарбий қисм саркардаси, туқсабоши. 1) 16—19-а.ларда Бухоро амирлигида эшикоқо боши, чиғатой беги сингари мансаблардан кейинги, мирохурдан олдинги рутба ҳисобланиб, унинг эгаси амир саройига отда кириш, лекин ҳукмдор қабулида ўтириш ҳуқуқига эга бўлмаган шахсни англатган. Бу мансабдор идишларга овқат сузиш, косаларга ичимлик, қатиқ, муздек сув ва ҳ.к. қуйиш, уларни хизматкорлар орқали машварат ёки кенгаш аҳлига етказишга масъул ҳисобланган. У, шунингдек, Ҳарқонруд туманини ва у ерда сув тақсимотини бошқарган; 2) Амир томонидан катта қалъа ва қўрғонлардаги ҳарбий гарнизонни бошқариш учун тайинланган ҳарбий мансабдор. Қўқон ва Хива хонлигида Т., асосан, бир полкдан ташкил топган ҳарбий қисм қўмондони. Рутба жиҳатдан чор ҳукумати армиясининг полковник унвонига тенг келган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.