Turfon
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 790-b. — ziyouz.com
Turfon TURFON, Tulufon — Xitoyning şim.ğarbiy qismidagi şahar, SinszyanUyğur muxtor rnida, Turfon soyligining şim. çekkasida joylaşgan. Aholisi 200 ming kişidan ziyod (1990-y. lar örtalari). Neftni qayta işlaş va oziq-ovqat, sement, sanoati korxonalari bor.
Mil. av. 2-a.da T. hunlarga tobe bölgan, 6-a. oxiridan Turk xokrnligi. tarkibida, keyinçalik Uyğur xonligi poytaxti. 1209 y.da möğullar egallagan. Möğuliston xoni Vaysxon davrida (1418—25) T. iqtisodiy va madaniy jihatdan ança yuksalgan. 15—17-a.larda Çiğatoy xonlari qarorgohi bölgan. 1758 y.da xitoylar bosib olgan va T. aholisining köpçiligi Uç şahri (Uçturfon)ga köçirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУРФОН, Тулуфон — Хитойнинг шим.ғарбий қисмидаги шаҳар, СиньцзянУйғур мухтор рнида, Турфон сойлигининг шим. чеккасида жойлашган. Аҳолиси 200 минг кишидан зиёд (1990-й. лар ўрталари). Нефтни қайта ишлаш ва озиқ-овқат, цемент, саноати корхоналари бор.
Мил. ав. 2-а.да Т. ҳунларга тобе бўлган, 6-а. охиридан Турк хокрнлиги. таркибида, кейинчалик Уйғур хонлиги пойтахти. 1209 й.да мўғуллар эгаллаган. Мўғулистон хони Вайсхон даврида (1418—25) Т. иқтисодий ва маданий жиҳатдан анча юксалган. 15—17-а.ларда Чиғатой хонлари қароргоҳи бўлган. 1758 й.да хитойлар босиб олган ва Т. аҳолисининг кўпчилиги Уч шаҳри (Учтурфон)га кўчирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.