Turk
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 724-b. — ziyouz.com
Turk TURK, Turk ibn Yofas, Yofas öğlon, Turkxon — qad. diniy aqidalarga köra, Yofasning tönğiç öğli. Otasi vafotidan sung, turkiy ölkalarni boşqargan xon. Mirzo UluğbeĞsning yozişiça, Kayumars zamondoşi bölgan. Kayumars Şarqiy Eronning 1hukmdori bölganidek, T. «Maşriq diyori xoqonlarining birinçi qooni» bölgan. Abulğoziy Bahodirxonnij yozişiça, T. «otasidan söng yerlarni yurib kördi. Taqi bir yerni xuşlab, anda ölturdi. Bu kun ul yerlarni Issiğköl derlar». T. öz qavmi örtasida xuş rasmrusumlar, tahsinga loyiq tartiblar örnatgan. U bağoyat oqil va boadab, hunarmand bölgan. Rivoyatlarga köra «Çin mamlakati sarhadidanki, uni Xonju deb ataydilar, asosiy yerlar, mas., Turkiston zamin mamlakati çegaralarigaça uning hukumati qöli ostida edi. Jami'i turklar orasida in'om qiliş (odatini), hirgoh udumini örnatdi. Odil va komil, köngilçan podşoh bölgan. T.ning 5 öğli: Abilça, Tung, Çigil, Barsxon, Atloq bor edi. Taomga tuz solmoq, şuningdek, çorva va vahşiy hayvonlar terisidan libos tikib kiyiş ham T. davrida paydo böldi». T. 240 y. umr körgan («Tört ulus tarixi», 36—376.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУРК, Турк ибн Ёфас, Ёфас ўғлон, Туркхон — қад. диний ақидаларга кўра, Ёфаснинг тўнғич ўғли. Отаси вафотидан сунг, туркий ўлкаларни бошқарган хон. Мирзо УлуғбеҒснинг ёзишича, Каюмарс замондоши бўлган. Каюмарс Шарқий Эроннинг 1ҳукмдори бўлганидек, Т. «Машриқ диёри хоқонларининг биринчи қоони» бўлган. Абулғозий Баҳодирхонниж ёзишича, Т. «отасидан сўнг ерларни юриб кўрди. Тақи бир ерни хушлаб, анда ўлтурди. Бу кун ул ерларни Иссиғкўл дерлар». Т. ўз қавми ўртасида хуш расмрусумлар, таҳсинга лойиқ тартиблар ўрнатган. У бағоят оқил ва боадаб, ҳунарманд бўлган. Ривоятларга кўра «Чин мамлакати сарҳадиданки, уни Хонжу деб атайдилар, асосий ерлар, мас., Туркистон замин мамлакати чегараларигача унинг ҳукумати қўли остида эди. Жамиъи турклар орасида инъом қилиш (одатини), ҳиргоҳ удумини ўрнатди. Одил ва комил, кўнгилчан подшоҳ бўлган. Т.нинг 5 ўғли: Абилча, Тунг, Чигил, Барсхон, Атлоқ бор эди. Таомга туз солмоқ, шунингдек, чорва ва ваҳший ҳайвонлар терисидан либос тикиб кийиш ҳам Т. даврида пайдо бўлди». Т. 240 й. умр кўрган («Тўрт улус тарихи», 36—376.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.