Turk
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 724–725-b. — ziyouz.com
Turk — özbeklar tarkibidagi etnik guruhlardan biri. T. 4 yirik qabila (turk, musobozori, kaltatoy va barlos)dan iborat bölgan. 6—16-a. larda hoz. Özbekiston hududiga kelib joylaşgan. Qad. va örta asrlardagi turkiy qabilalarning qoldiqlaridan tarkib topgan. T. tarkibiga turklaşgan möğul qabilalarning ayrim guruxlari ham kirgan. Ular, ba'zan, çorvaçilik va qisman dehqonçilik bilan şuğullangan. Burun T.lar moddiy va ma'naviy jihatdan boşqa özbek guruhlaridan farq qilmasada, ayrim urfodatlari va xöjalik faoliyati bilan ajralib turgan. 20-a.ning boşlarida T.larning köpçiligi toğlardan vohalarga köçib tuşganlar. Ular Buxoro xonligi hududida, Samarqand viloyati, Farğona vodiysida joylaşgan, ayrim guruxlari esa Öratepa, Jizzax yaqinida va Toşkent vohasida yaşaganlar. T. qabilalari Yaxsuv, Qizilsuv daryolari vodiylarida, Xonaqodaryo, Kofirnihon daryolarining yuqori qismida, Zarafşon toğining ğarbiy yon bağrilarida, ayrim guruxlari esa Buxoro vohasida Şohrud daryosi böylab joylaşgan. Barloslar Qaşqadaryo, Surxondaryo va qisman Zarafşon vodiysiga örnaşgan. Musobozorilar Xonaqodaryo, Qarşi vohasi va Qaşqadaryoning yuqori qismlarida, kaltatoylar esa, asosan, Surxondaryoda yaşaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУРК — ўзбеклар таркибидаги этник гуруҳлардан бири. Т. 4 йирик қабила (турк, мусобозори, калтатой ва барлос)дан иборат бўлган. 6—16-а. ларда ҳоз. Ўзбекистон ҳудудига келиб жойлашган. Қад. ва ўрта асрлардаги туркий қабилаларнинг қолдиқларидан таркиб топган. Т. таркибига турклашган мўғул қабилаларнинг айрим гурухлари ҳам кирган. Улар, баъзан, чорвачилик ва қисман деҳқончилик билан шуғулланган. Бурун Т.лар моддий ва маънавий жиҳатдан бошқа ўзбек гуруҳларидан фарқ қилмасада, айрим урфодатлари ва хўжалик фаолияти билан ажралиб турган. 20-а.нинг бошларида Т.ларнинг кўпчилиги тоғлардан воҳаларга кўчиб тушганлар. Улар Бухоро хонлиги ҳудудида, Самарқанд вилояти, Фарғона водийсида жойлашган, айрим гурухлари эса Ўратепа, Жиззах яқинида ва Тошкент воҳасида яшаганлар. Т. қабилалари Яхсув, Қизилсув дарёлари водийларида, Хонақодарё, Кофирниҳон дарёларининг юқори қисмида, Зарафшон тоғининг ғарбий ён бағриларида, айрим гурухлари эса Бухоро воҳасида Шоҳруд дарёси бўйлаб жойлашган. Барлослар Қашқадарё, Сурхондарё ва қисман Зарафшон водийсига ўрнашган. Мусобозорилар Хонақодарё, Қарши воҳаси ва Қашқадарёнинг юқори қисмларида, калтатойлар эса, асосан, Сурхондарёда яшашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.