Turkiston viloyati
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 740-b. — ziyouz.com
Turkiston viloyati - tarixiy ma'muriyhududiy birlik. Örta Osiyoni Rossiya bosib olişi jarayonida, 1865 y. 2 fevr.da taşkil qilingan. Hududi dastlab Qöqon xonligidan bosib olingan yerlar (Sirdaryoning örta oqimidagi yerlar, Qozoğistonning jan. tumanlari hamda Qirğizistonning şim. hududlari) dan iborat bölgan. 1865 y. 6 avg.da T.v.ni boşqariş töğrisida Muvaqqat nizom e'lon qilingan va viloyatning harbiy va fuqarolik işlarini boşqariş
Orenburg generalgubernatoriga topşirilgan. T.v. ma'muriy jihatdan 3 ga: 1) öng qanot yoki Sirdaryo tumani (Aralsk, Ğazali, Qizil Örda şaharlari bilan birgalikda); 2) markaz (Turkiston va Çimkent tumanlari) va 3) söl qanot [Avliyoota (hoz. Taroz), Marki, Pişpak (hoz. Bişkek), Töqmoq ş.lari joylaşgan hududlar] ga bölingan. 1865 y. 16 iyunda Toşkent va uning atrofidagi yerlar «Toşkent tumani» nomi bilan T.v.ga qöşib olindi va Toşkent şahri T.v.ning ma'muriy markaziga aylandi. 1866 y. oxirlarida esa Erjar va Zomin bölimlari hamda Xöjand (hoz. Suğd viloyati) va Jizzax tumanlari taşkil qilinib, ular ham T.v. tarkibiga kiritildi. Podşo amaldorlari T.v.ning taşkil qilinişini vaqtinça tadbir deb hisoblab, uning çegarasini rasmiy ravişda belgilamagan edi. 1867 y.dan T.v. Turkiston generalgubernatorligi tarkibiga kiritildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУРКИСТОН ВИЛОЯТИ - тарихий маъмурийҳудудий бирлик. Ўрта Осиёни Россия босиб олиши жараёнида, 1865 й. 2 февр.да ташкил қилинган. Ҳудуди дастлаб Қўқон хонлигидан босиб олинган ерлар (Сирдарёнинг ўрта оқимидаги ерлар, Қозоғистоннинг жан. туманлари ҳамда Қирғизистоннинг шим. ҳудудлари) дан иборат бўлган. 1865 й. 6 авг.да Т.в.ни бошқариш тўғрисида Муваққат низом эълон қилинган ва вилоятнинг ҳарбий ва фуқаролик ишларини бошқариш
Оренбург генералгубернаторига топширилган. Т.в. маъмурий жиҳатдан 3 га: 1) ўнг қанот ёки Сирдарё тумани (Аральск, Ғазали, Қизил Ўрда шаҳарлари билан биргаликда); 2) марказ (Туркистон ва Чимкент туманлари) ва 3) сўл қанот [Авлиёота (ҳоз. Тароз), Марки, Пишпак (ҳоз. Бишкек), Тўқмоқ ш.лари жойлашган ҳудудлар] га бўлинган. 1865 й. 16 июнда Тошкент ва унинг атрофидаги ерлар «Тошкент тумани» номи билан Т.в.га қўшиб олинди ва Тошкент шаҳри Т.в.нинг маъмурий марказига айланди. 1866 й. охирларида эса Эржар ва Зомин бўлимлари ҳамда Хўжанд (ҳоз. Суғд вилояти) ва Жиззах туманлари ташкил қилиниб, улар ҳам Т.в. таркибига киритилди. Подшо амалдорлари Т.в.нинг ташкил қилинишини вақтинча тадбир деб ҳисоблаб, унинг чегарасини расмий равишда белгиламаган эди. 1867 й.дан Т.в. Туркистон генералгубернаторлиги таркибига киритилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.