Turmuş tarzi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 776-b. — ziyouz.com
Turmuş tarzi — şaxs, ijtimoiy guruh, elat, millat, xalqning kundalik hayotini ifodalovçi tuşunça. T.t.ga turli jihatlar: falsafiy, sotsiologik, ijtimoiyiqtisodiy, ijtimoiyguruhiy va b. nuqtai nazardan yondoşiladi. Şaxs, ijtimoiy guruh T.t. muayyan davr şartşaroitlarining butun majmuasi bilan belgilanadi. T.t. ijtimoiy kategoriya. U turmuş darajasi deb ataladigan iqtisodiy kategoriyaga nisbatan kengdir. Turmuş darajasi, asosan, miqdor körsatkiçiga ega bölsa, T.t. ning mohiyati, mazmuni va namoyon böliş şakllari köp holatda kişilarning hayot keçirişi, mehnati, soğligi va hatto xulqatvori bilan ifodalanadi. Muayyan elat, millat va xalqning T.t. ularning yaşaş joylari bilan boğliq holda şakllanib özgarib boradi. Özbek xalqi öz ğayot faoliyatida kamtarlik, kattalarga hurmat, mehnatsevarlik, bağrikenglik, sofdillik kabi axloqiy xislatlarga alohida e'tibor beradi. Özbek xalqidagi bunday fazilatlar milliy urfodat va an'analarda, kundalik hayot tarzi va millatlararo munosabatlarda aks etgan. Xalqimiz hayotida odobaxloq meyorlari asosidagi rasmrusumlar, an'analar va odatlarning ahamiyati beqiyosdir. Özbek xalqi azaldan jamoa bölib yaşab, mahalla, qöşniçilik udumiga qat'iy rioya qilgan. Oilada tuğilgan har bir gödakka yaxşi niyat bilan ism qöyilgan, savodini çiqariş uçun uni ustozmuallim qöliga topşirilgan. Farzandlarni hunarli va uyjoyli qiliş otaonalar faoliyatining eng muhim vazifasiga aylangan. Odamlarning, xususan, yoşlarning yurişturişi, ular amal qiladigan tamoyillar hamişa jamoa nazarida böladi.
Akbar Ötamurodov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУРМУШ ТАРЗИ — шахс, ижтимоий гуруҳ, элат, миллат, халқнинг кундалик ҳаётини ифодаловчи тушунча. Т.т.га турли жиҳатлар: фалсафий, социологик, ижтимоийиқтисодий, ижтимоийгуруҳий ва б. нуқтаи назардан ёндошилади. Шахс, ижтимоий гуруҳ Т.т. муайян давр шартшароитларининг бутун мажмуаси билан белгиланади. Т.т. ижтимоий категория. У турмуш даражаси деб аталадиган иқтисодий категорияга нисбатан кенгдир. Турмуш даражаси, асосан, миқдор кўрсаткичига эга бўлса, Т.т. нинг моҳияти, мазмуни ва намоён бўлиш шакллари кўп ҳолатда кишиларнинг ҳаёт кечириши, меҳнати, соғлиги ва ҳатто хулқатвори билан ифодаланади. Муайян элат, миллат ва халқнинг Т.т. уларнинг яшаш жойлари билан боғлиқ ҳолда шаклланиб ўзгариб боради. Ўзбек халқи ўз ғаёт фаолиятида камтарлик, катталарга ҳурмат, меҳнатсеварлик, бағрикенглик, софдиллик каби ахлоқий хислатларга алоҳида эътибор беради. Ўзбек халқидаги бундай фазилатлар миллий урфодат ва анъаналарда, кундалик ҳаёт тарзи ва миллатлараро муносабатларда акс этган. Халқимиз ҳаётида одобахлоқ меъёрлари асосидаги расмрусумлар, анъаналар ва одатларнинг аҳамияти беқиёсдир. Ўзбек халқи азалдан жамоа бўлиб яшаб, маҳалла, қўшничилик удумига қатъий риоя қилган. Оилада туғилган ҳар бир гўдакка яхши ният билан исм қўйилган, саводини чиқариш учун уни устозмуаллим қўлига топширилган. Фарзандларни ҳунарли ва уйжойли қилиш отаоналар фаолиятининг энг муҳим вазифасига айланган. Одамларнинг, хусусан, ёшларнинг юриштуриши, улар амал қиладиган тамойиллар ҳамиша жамоа назарида бўлади.
Акбар Ўтамуродов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.