«Turon» kutubxonasi
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 780–781-b. — ziyouz.com
«Turon» kutubxonasi «TURON» KUTUBXONASI, Toşkent viloyati «Turon» ilmiy universal kutubxonasi — Respublikadagi eng yirik kutubxonalardan biri, ilmiyma'rifiy muassasa. 1918 y. Toşkent ş.da mustaqil ommaviy kutubxona sifatida oçilgan. 1919 y.da «Turon» nomi berilgan (1928—93 y.larda «Oktyabr» nomi bilan atalgan). Kutubxona joylaşgan binoda dastlab 1913 y. da ma'rifatparvar Abdulla Avloniy boşçiligida «Turon» teatr truppasi tuzilgan. Toşkent ş. ma'rifatparvarlarining «Turon» jamiyati taşabbusi bilan va ularning şaxsiy kitoblari va sovğa qilgan jamğarmalari zaminida şu binoda kutubxonaga ham asos solingan (1913). «T.»k. Munavvarqori Abduraşidxonov, Abdulla Avloniy, Abdulla Qodiriy, Çölpon, Ğulom Zafariy, Şokirjon Rahimiy, Mannon Uyğur kabi taraqqiyparvar ziyelilarni birlaştirgan hamda Vatan, millat ozodligi uçun kuraşda yuksak örin tutgan ma'naviy muxit şu yerda şakllangan.
Dastlab 4 ming kitob bölgan kutubxona fondida 400 mingdan ziyod asar mavjud (2004). Noyob naşrlar orasida Oktyabr töntarişiga qadar naşr etilgan asarlar, 1918 y.dan naşr qilingan gaz.lar jamğarmasi bor; hoz. kunda çop etilayotgan 100 ga yaqin davriy naşrlar va b. asarlar bilan kutubxona fondini töldirib boradi. «T.»k.da 8 bölim — ilmiy metodik, kitob fondini butlaş, adabiyotlarga kutubxona usuli bilan işlov beriş, kitob saklaş, ma'lumotbibliografiya, kitobxonlarga xizmat körsatiş (uquv zallari bilan), almaşuv fondi, axborot va zamonaviy texnologiya bölimlari bor. Kutubxona kitob körgazmalarini, madaniyat merosiga bağişlab turli tadbirlar, taniqli olimlar, adiblar bilan ijodiy uçraşuvlarni muntazam taşkil qiladi, bibliografiya metodikasi böyiça qöllanmalar naşr etadi. 1938 y.dan viloyatdagi 500 dan ortik, kutubxonalar uçun metodik markaz qisoblanadi, viloyat kutubxonalari xodimlarining malakasini oşiriş kurslari taşkil etadi, seminartreninglar ötkazadi.
«T.»k.da avtomatlaştiriş keng yölga qöyilgan: Özbekistonda birinçilardan bölib kutubxona jamğarmasidagi 75 ming nusxa özbek tilidagi adabiyotlarning elektron katalogini tuziş yakunlandi. Huquqiy axborotlar bilan ta'minlovçi markaz, internetga ulangan kompyuter xonasi va b. texnik vositalarga ega.
Vazira Sobirova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ТУРОН» КУТУБХОНАСИ, Тошкент вилояти «Турон» илмий универсал кутубхонаси — Республикадаги энг йирик кутубхоналардан бири, илмиймаърифий муассаса. 1918 й. Тошкент ш.да мустақил оммавий кутубхона сифатида очилган. 1919 й.да «Турон» номи берилган (1928—93 й.ларда «Октябрь» номи билан аталган). Кутубхона жойлашган бинода дастлаб 1913 й. да маърифатпарвар Абдулла Авлоний бошчилигида «Турон» театр труппаси тузилган. Тошкент ш. маърифатпарварларининг «Турон» жамияти ташаббуси билан ва уларнинг шахсий китоблари ва совға қилган жамғармалари заминида шу бинода кутубхонага ҳам асос солинган (1913). «Т.»к. Мунавварқори Абдурашидхонов, Абдулла Авлоний, Абдулла Қодирий, Чўлпон, Ғулом Зафарий, Шокиржон Раҳимий, Маннон Уйғур каби тараққийпарвар зиелиларни бирлаштирган ҳамда Ватан, миллат озодлиги учун курашда юксак ўрин тутган маънавий мухит шу ерда шаклланган.
Дастлаб 4 минг китоб бўлган кутубхона фондида 400 мингдан зиёд асар мавжуд (2004). Ноёб нашрлар орасида Октябрь тўнтаришига қадар нашр этилган асарлар, 1918 й.дан нашр қилинган газ.лар жамғармаси бор; ҳоз. кунда чоп этилаётган 100 га яқин даврий нашрлар ва б. асарлар билан кутубхона фондини тўлдириб боради. «Т.»к.да 8 бўлим — илмий методик, китоб фондини бутлаш, адабиётларга кутубхона усули билан ишлов бериш, китоб саклаш, маълумотбиблиография, китобхонларга хизмат кўрсатиш (уқув заллари билан), алмашув фонди, ахборот ва замонавий технология бўлимлари бор. Кутубхона китоб кўргазмаларини, маданият меросига бағишлаб турли тадбирлар, таниқли олимлар, адиблар билан ижодий учрашувларни мунтазам ташкил қилади, библиография методикаси бўйича қўлланмалар нашр этади. 1938 й.дан вилоятдаги 500 дан ортик, кутубхоналар учун методик марказ қисобланади, вилоят кутубхоналари ходимларининг малакасини ошириш курслари ташкил этади, семинартренинглар ўтказади.
«Т.»к.да автоматлаштириш кенг йўлга қўйилган: Ўзбекистонда биринчилардан бўлиб кутубхона жамғармасидаги 75 минг нусха ўзбек тилидаги адабиётларнинг электрон каталогини тузиш якунланди. Ҳуқуқий ахборотлар билан таъминловчи марказ, интернетга уланган компьютер хонаси ва б. техник воситаларга эга.
Вазира Собирова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.