Turontoş
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 783–784-b. — ziyouz.com
Turontoş — Çayuniyon hukmdori (7-a. 2yarmi). Uning ismi Samarkanddagi Afrosiyob devoriy rasmlaridagi bitiklarda qayd etilgan. Ilk örta asrlarda Çağoniyon viloyati Toxaristonga böysunar edi. Toxariston esa, öz navbatida, Turk xoqonligi (552—745) tarkibida edi. Bu paytda Toxaristonda xokrnlikka mansub turkiy yabğular sulolasi mavjud bölib, Toxaristonning aksariyat viloyat va tumanlarida turkiy hokimliklar vujudga kelgan edi. Xususan, xitoy rohibi Syuan Szanning ma'lumot berişiça, 640-y.larda Çağoniyonni turkiy hokim boşqarardi. Şuningdek, Tabariy 710-y. larda Çağoniyonda şad unvonli turkiy hukmdor bölganligini qayd etadi. Bu esa 7—8-a.larda Çağoniyonda turkiy sulola hukm surganligini körsatadi.
T. ismi ham turkiy bölib, u mazkur sulolaga mansub bölgan.
Ad.: Pugaçenkova G. A., Rtveladze E. V., Severnaya BaktriyaToxaristan. Oçerki istorii i kulturi. Drevnost i srednevekovye, T., 1990.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУРОНТОШ — Чаюниён ҳукмдори (7-а. 2ярми). Унинг исми Самарканддаги Афросиёб деворий расмларидаги битикларда қайд этилган. Илк ўрта асрларда Чағониён вилояти Тохаристонга бўйсунар эди. Тохаристон эса, ўз навбатида, Турк хоқонлиги (552—745) таркибида эди. Бу пайтда Тохаристонда хокрнликка мансуб туркий ябғулар сулоласи мавжуд бўлиб, Тохаристоннинг аксарият вилоят ва туманларида туркий ҳокимликлар вужудга келган эди. Хусусан, хитой роҳиби Сюань Цзаннинг маълумот беришича, 640-й.ларда Чағониённи туркий ҳоким бошқарарди. Шунингдек, Табарий 710-й. ларда Чағониёнда шад унвонли туркий ҳукмдор бўлганлигини қайд этади. Бу эса 7—8-а.ларда Чағониёнда туркий сулола ҳукм сурганлигини кўрсатади.
Т. исми ҳам туркий бўлиб, у мазкур сулолага мансуб бўлган.
Ад.: Пугаченкова Г. А., Ртвеладзе Э. В., Северная БактрияТохаристан. Очерки истории и культуры. Древность и средневековье, Т., 1990.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.