Turunj
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 789–790-b. — ziyouz.com
Turunj (arab. — limon) — naqş turi; hoşiya va asosiy maydondan tuziladigan naqş mujassamoti markaziga işlanadi. Şakli limonga öxşaganligi uçun şunday atalgan. Naqqoşlik taraqqiyoti davomida T. şakl jihatidan boyib va mukammallaşib borgan: tuxumsimon, doyra, romb, 5— 10 va undan ortik, qirrali yulduz şakllari köp uçraydi. Markaziga T., çetiga ruta va b. hoşiya naqşlar işlanadigan törtburçakli mujassamot keng tarqalgan. T. axtasn qoğozni 4, 8, 16 ga buklab, bir bölagiga naqş çizib tayyorlanadi; söng naqş bezatiladigan sirtga tuşiriladi.
Amaliy bezak san'atining barça sohalari (naqqoşlik, gilamçilik, ayniqsa, zardözlik va b.)da keng qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУРУНЖ (араб. — лимон) — нақш тури; ҳошия ва асосий майдондан тузиладиган нақш мужассамоти марказига ишланади. Шакли лимонга ўхшаганлиги учун шундай аталган. Наққошлик тараққиёти давомида Т. шакл жиҳатидан бойиб ва мукаммаллашиб борган: тухумсимон, дойра, ромб, 5— 10 ва ундан ортик, қиррали юлдуз шакллари кўп учрайди. Марказига Т., четига рута ва б. ҳошия нақшлар ишланадиган тўртбурчакли мужассамот кенг тарқалган. Т. ахтасн қоғозни 4, 8, 16 га буклаб, бир бўлагига нақш чизиб тайёрланади; сўнг нақш безатиладиган сиртга туширилади.
Амалий безак санъатининг барча соҳалари (наққошлик, гиламчилик, айниқса, зардўзлик ва б.)да кенг қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.