Tuzkon
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 675-b. — ziyouz.com
Tuzkon — Jizzax viloyatidagi köl. Jizzax ş.dan 56 km şim.ğarbda. Nurota tizmasining tarmoği — Pistali toğdan şarqroqda. Köl suv va şamol ta'sirida paydo bölgan; şim. va şim.ğarb tomonga bir oz çöziq. 1969 y. iyul oyida Arnasoy suvi sathining kötarilişi natijasida T. tor böğoz orqali Aydar köli bilan qöşilib, uning mayd. 400 km2ga yetgan. Kölga Qili daryosi va Oqbuloq kollektori quyiladi; suv oqib çikmaydi. Mayd. 705 km2. Eng çuqur joyi 20 m. Qirğoklari, asosan, tekis. Ğarbiy va şarqiy sohillarida tepaliklar uçraydi. Jan. va jan.şarqiy sohillari botqoqlik va qamişzor.
Köl suvining trasi yil davomida özgarib turadi. Örtaça tra yanv.da 0,2°, apr.da 13,2°, iyulda 27,5°, okt.da esa 16,4°. Suvi kuçli minerallaşgan: şim. qismining suvi tarkibida 4,0 g/l, jan. qismida 4,9 g/l tuz bor. Baliqçilik rivojlanmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУЗКОН — Жиззах вилоятидаги кўл. Жиззах ш.дан 56 км шим.ғарбда. Нурота тизмасининг тармоғи — Пистали тоғдан шарқроқда. Кўл сув ва шамол таъсирида пайдо бўлган; шим. ва шим.ғарб томонга бир оз чўзиқ. 1969 й. июль ойида Арнасой суви сатҳининг кўтарилиши натижасида Т. тор бўғоз орқали Айдар кўли билан қўшилиб, унинг майд. 400 км2га етган. Кўлга Қили дарёси ва Оқбулоқ коллектори қуйилади; сув оқиб чикмайди. Майд. 705 км2. Энг чуқур жойи 20 м. Қирғоклари, асосан, текис. Ғарбий ва шарқий соҳилларида тепаликлар учрайди. Жан. ва жан.шарқий соҳиллари ботқоқлик ва қамишзор.
Кўл сувининг траси йил давомида ўзгариб туради. Ўртача тра янв.да 0,2°, апр.да 13,2°, июлда 27,5°, окт.да эса 16,4°. Суви кучли минераллашган: шим. қисмининг суви таркибида 4,0 г/л, жан. қисмида 4,9 г/л туз бор. Балиқчилик ривожланмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.