Tver

Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 197-b. — ziyouz.com

Tver (1931—90 y.larda Kalinin) — RF Tver viloyatidagi şahar, viloyat markazi. Tverda daryosining Volgaga kuyiliş joyidagi dare porti. T.y. stansiyasi. Moskvadan 167 km şim.ğarbda. Aholisi 457,0 ming kişi (1998).

T. töğrisidagi dastlabki ma'lumotlar solnomalarda 1164 y.da keltirilgan. 1247 y.dan Tver knyazligining markazi. Rusning iktisodiy siyosiy va madaniy markazlaridan biri. 14-a.ning 1yarmida möğullarga qarşi harakatning yetakçisi bölgan. 1327 y.da şaharda möğullarga qarşi katta qözğolon kötarilgan. 1466 y.da tverlik sayyoh Afanasiy Nikitin Hindistonga sayohat qilgan. 1485 y.dan T. Moskva davlati tarkibida. 1775 y.dan Tver namestniçestvosi, 1796 y.dan gubernyasi markazi. 1941 okt.dek. oylarida nemis faşistlari şaharga jiddiy şikayet yetkazgan.

T.da maşinasozlik (vagonlar, ekskavatorlar, elektr apparaturasi va b.), yengil (ipgazlama, kamvol ktlari va b.), kimyo (kimyo tolasi, sun'iy çarm mahsulotlari va b. işlab çiqariş.), poligrafiya, oziq-ovqat sanoatlari korxonalari bor, quriliş materiallari işlab çiqariladi.

5 oliy öquv yurti (şu jumladan, universitet), Z teatr, filarmoniya, muzeylar (tarixiyme'moriy va adabiy, Tver turmuşi, Saltikov — Şçedrin va b.), kartinalar galereyasi mavjud. Me'moriy yodgorliklardan «Belaya Troitsa» çerkovi (1564), Uspeniye sobori (1722), klassitsizm stilidagi turarjoy va jamoat binolarining ansambllari (18—19-a.lar) saqlangan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ТВЕРЬ (1931—90 й.ларда Калинин) — РФ Тверь вилоятидаги шаҳар, вилоят маркази. Тверда дарёсининг Волгага куйилиш жойидаги даре порти. Т.й. станцияси. Москвадан 167 км шим.ғарбда. Аҳолиси 457,0 минг киши (1998).

Т. тўғрисидаги дастлабки маълумотлар солномаларда 1164 й.да келтирилган. 1247 й.дан Тверь князлигининг маркази. Русьнинг иктисодий сиёсий ва маданий марказларидан бири. 14-а.нинг 1ярмида мўғулларга қарши ҳаракатнинг етакчиси бўлган. 1327 й.да шаҳарда мўғулларга қарши катта қўзғолон кўтарилган. 1466 й.да тверлик сайёҳ Афанасий Никитин Ҳиндистонга саёҳат қилган. 1485 й.дан Т. Москва давлати таркибида. 1775 й.дан Тверь наместничествоси, 1796 й.дан губерняси маркази. 1941 окт.дек. ойларида немис фашистлари шаҳарга жиддий шикает етказган.

Т.да машинасозлик (вагонлар, экскаваторлар, электр аппаратураси ва б.), енгил (ипгазлама, камвол ктлари ва б.), кимё (кимё толаси, сунъий чарм маҳсулотлари ва б. ишлаб чиқариш.), полиграфия, озиқ-овқат саноатлари корхоналари бор, қурилиш материаллари ишлаб чиқарилади.

5 олий ўқув юрти (шу жумладан, университет), З театр, филармония, музейлар (тарихиймеъморий ва адабий, Тверь турмуши, Салтиков — Шчедрин ва б.), картиналар галереяси мавжуд. Меъморий ёдгорликлардан «Белая Троица» черкови (1564), Успение собори (1722), классицизм стилидаги тураржой ва жамоат биноларининг ансамбллари (18—19-а.лар) сақланган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.