Tyulenlar
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 815–816-b. — ziyouz.com
Tyulenlar TYULENLAR, quloqli tyulenlar, haqiqiy tyulenlar (Phocidae) — kurakoyoqlilar turkumiga mansub sut emizuvçilar oilasi. Haqiqiy T.da quloq suprasi bölmaydi. Oyoklari nisbatan kalta, quruqlikda harakatlanişda iştirok etmaydi. Junlari dağal, tivitsiz. T. 13 uruğ [yölyöl T., Grenlandiya T.i, dengiz quyonlari (ğar bir uruğda bittadan tur), nerpalar, dengiz monaxlari, dengiz fillari] va 18 turni öz içiga oladi. Subtropikdan şimolgaça bölgan barça dengizlarda hamda Antarktikada tarqalgan. Monax T. tropik dengizlarda uçraydi. Asosan, qirğoqqa yaqin yaşaydi. Ayrim turlari içki suv havzalarida tarqalgan. Köpçilik turlari migratsiya qiladi. Ayrim turlari ovlanadi. Oddiy tyulenning uz. 1,6—1,8 m, vazni 80—100 kg; Uzok, Şarq kenja turining bolasi uzun va mayin oq yungli. Boşqa kenja turlari tuğilgan bolasining yungi qora. Voyaga yetgan T. yungi krramtir-kulrang doğli. Atlantika va Tinç okean havzasida tarkalgan. Muz ustida va sohilda bolalaydi. Asosan, baliqdar bilan oziqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЮЛЕНЛАР, қулоқли тюленлар, ҳақиқий тюленлар (Phocidae) — куракоёқлилар туркумига мансуб сут эмизувчилар оиласи. Ҳақиқий Т.да қулоқ супраси бўлмайди. Оёклари нисбатан калта, қуруқликда ҳаракатланишда иштирок этмайди. Жунлари дағал, тивитсиз. Т. 13 уруғ [йўлйўл Т., Гренландия Т.и, денгиз қуёнлари (ғар бир уруғда биттадан тур), нерпалар, денгиз монахлари, денгиз филлари] ва 18 турни ўз ичига олади. Субтропикдан шимолгача бўлган барча денгизларда ҳамда Антарктикада тарқалган. Монах Т. тропик денгизларда учрайди. Асосан, қирғоққа яқин яшайди. Айрим турлари ички сув ҳавзаларида тарқалган. Кўпчилик турлари миграция қилади. Айрим турлари овланади. Оддий тюленнинг уз. 1,6—1,8 м, вазни 80—100 кг; Узок, Шарқ кенжа турининг боласи узун ва майин оқ юнгли. Бошқа кенжа турлари туғилган боласининг юнги қора. Вояга етган Т. юнги кррамтир-кулранг доғли. Атлантика ва Тинч океан ҳавзасида таркалган. Муз устида ва соҳилда болалайди. Асосан, балиқдар билан озиқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.