Tyuringiya
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 817–818-b. — ziyouz.com
Tyuringiya TYURINGIYA, Tyuringiya Respublikasi — Germaniya yeri. Mamlakatnig markaziy qismida, Tyuringiya soyligi atrofida, Tyuringiya Örmonlarida joylaşgan. T. 5 ta federal yer bilan çegaradoş. Mayd. 16,2 ming km2. Axoliyey 2,4 mln. kişi (2001). Ma'muriy markazi — Erfurt ş.
T. — Germaniya hududidagi tyuringlarning qad. viloyati. 1130 y.dan landgraflik, 16-a. örtalaridan Saksoniya qirolligi va bir qança knyazliklar tarkibida bölib keldi. 1918 y.da knyazliklar barham topib. T. yeri taşkil etildi. 1945 y. faşistlar Germaniyasi parçalanib, T. Sovet Ittifoqi okkupatsiya zonasiga ötdi. 1949 y.dan Germaniya Demokratik Respublikasi tarkibida 3 okrugga ajratildi. 1990 y.da Germaniya birlaşgaç, okruglari ham birlaştirilib, T. Respublikasi taşkil etildi.
T. ni muhim transport yöllari kesib ötganligi sababli, savdo va hunarmandçilikning rivojlanişi uçun şaroit kulay bölgan. T. qadimdan hunarmandçilikning, ayniqsa, ov va sport qurollari işlab çiqariş. markazi edi. Konçilik, elektrotexnika, keramika, yoğoçsozlik, töqimaçilik, tikuvçilik, kimyo sanoatlari rivojlangan. Çinni va şişa buyumlar, öyinçokdar işlab çiqariladi. Stanoksozlik, optikamexanika, avtomobilsozlik korxonalari mavjud. T.da 3 unt, bir neçta maxsus oliy öquv yurti, 50 dan ortiq i.t. instituta va texnik markazlar bor. Q.xda donli ekinlar, raps, kartoşka, qand lavlagi ekiladi. T. — I.V.Gyo'te, I. Bax va b. maşhur şaxslar vatani.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЮРИНГИЯ, Тюрингия Республикаси — Германия ери. Мамлакатниг марказий қисмида, Тюрингия сойлиги атрофида, Тюрингия Ўрмонларида жойлашган. Т. 5 та федерал ер билан чегарадош. Майд. 16,2 минг км2. Ахолией 2,4 млн. киши (2001). Маъмурий маркази — Эрфурт ш.
Т. — Германия ҳудудидаги тюрингларнинг қад. вилояти. 1130 й.дан ландграфлик, 16-а. ўрталаридан Саксония қироллиги ва бир қанча князликлар таркибида бўлиб келди. 1918 й.да князликлар барҳам топиб. Т. ери ташкил этилди. 1945 й. фашистлар Германияси парчаланиб, Т. Совет Иттифоқи оккупация зонасига ўтди. 1949 й.дан Германия Демократик Республикаси таркибида 3 округга ажратилди. 1990 й.да Германия бирлашгач, округлари ҳам бирлаштирилиб, Т. Республикаси ташкил этилди.
Т. ни муҳим транспорт йўллари кесиб ўтганлиги сабабли, савдо ва ҳунармандчиликнинг ривожланиши учун шароит кулай бўлган. Т. қадимдан ҳунармандчиликнинг, айниқса, ов ва спорт қуроллари ишлаб чиқариш. маркази эди. Кончилик, электротехника, керамика, ёғочсозлик, тўқимачилик, тикувчилик, кимё саноатлари ривожланган. Чинни ва шиша буюмлар, ўйинчокдар ишлаб чиқарилади. Станоксозлик, оптикамеханика, автомобилсозлик корхоналари мавжуд. Т.да 3 унт, бир нечта махсус олий ўқув юрти, 50 дан ортиқ и.т. института ва техник марказлар бор. Қ.хда донли экинлар, рапс, картошка, қанд лавлаги экилади. Т. — И.В.Гё’те, И. Бах ва б. машҳур шахслар ватани.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.