Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    U

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 1-b. — ziyouz.com

    U — özbek Kirill alifbosining yigirma birinçi harfi; nutq tovuşlari tizimida lablaşgan, tor, til orqa unlini, şuningdek, alohida sözni — kişilik yoki körsatiş olmoşi hisoblangan U sözini ifodalaydi. Uşbu harf ifodalagan fonema rasmiy yozma adabiy tilda til orqa fonemasi deb qabul qilingan bölsada, oğzaki nutqda hamda özbek tilining qipçoq va b. bir qança şevalarida uning 2 varianti: tor, til oldi, lablaşgan U tovuşi b-n tor, til orqa, lablaşgan U tovuşi mustaqil fonemalar sifatida qöllanadi (gul — maşğul, kul — qul sözlaridagi U tovuşini qiyoslang) va ba'zan ma'no farqlaş uçun xizmat qiladi: tut (uşlab ol) — tut (meva), un (tovuş) — un (yançilgan ğalla). Bu harf söz boşida (un, uzum, ulfat) va söz örtasida (uruğ, uruş, yozuvçi) faolroq qöllanadi, biroq söz oxirida kamroq uçraydi (orzu, kakku). Turkiy xalqlar, STON LIY PEDIYASI FI ensiklopediyasi» y naşriyoti YENT utolaa, tanişib çiqiş maqsadida maqsadda foydalaniş (sotiş, qonunan taqiqlanadi. şu jumladan, özbek xalqi uçun umumiy bölgan yozuvlarda U harfi öziga xos şakllarga ega bölgan. Ular quyidagi jadvalda keltirildi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    У — ўзбек Кирилл алифбосининг йигирма биринчи ҳарфи; нутқ товушлари тизимида лаблашган, тор, тил орқа унлини, шунингдек, алоҳида сўзни — кишилик ёки кўрсатиш олмоши ҳисобланган У сўзини ифодалайди. Ушбу ҳарф ифодалаган фонема расмий ёзма адабий тилда тил орқа фонемаси деб қабул қилинган бўлсада, оғзаки нутқда ҳамда ўзбек тилининг қипчоқ ва б. бир қанча шеваларида унинг 2 варианти: тор, тил олди, лаблашган У товуши б-н тор, тил орқа, лаблашган У товуши мустақил фонемалар сифатида қўлланади (гул — машғул, кул — қул сўзларидаги У товушини қиёсланг) ва баъзан маъно фарқлаш учун хизмат қилади: тут (ушлаб ол) — тут (мева), ун (товуш) — ун (янчилган ғалла). Бу ҳарф сўз бошида (ун, узум, улфат) ва сўз ўртасида (уруғ, уруш, ёзувчи) фаолроқ қўлланади, бироқ сўз охирида камроқ учрайди (орзу, какку). Туркий халқлар, СТОН ЛИЙ ПЕДИЯСИ ФИ энциклопедияси» й нашриёти ЕНТ утолаа, танишиб чиқиш мақсадида мақсадда фойдаланиш (сотиш, қонунан тақиқланади. шу жумладан, ўзбек халқи учун умумий бўлган ёзувларда У ҳарфи ўзига хос шаклларга эга бўлган. Улар қуйидаги жадвалда келтирилди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.