Ubayd madaniyati
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 3-b. — ziyouz.com
Ubayd madaniyati — Jan. Mesopotamiyada şakllangan eneolit davri madaniyati (mil. av. 5-ming yillik). Mil. av. 4-ming yillikda Şim. Mesopotamiyaga, şuningdek, Suriya — Kilikiya, Kiçik Osiyo (Malatiya r-ni), Urmiya kölining jan.dagi mintaqalarga tarqalgan. Qad. Ur ş. xarobalaridan 6 km jan.da joylaşgan Tallal-Ubayd qişloğida olib borilgan arxeologik qazişlar (L. Vulli, 1923—24) natijasida olingan asosiy materiallar nomi b-n atalgan. U.m. uçun qölda yasalib, geometrik naqşlar b-n bezatilgan, ba'zan hayvonlar şaklida işlangan sopol idişlar, kam miqdordagi mis idişlar, muhrlar, çaqmoqtoşdan yasalgan öroklar, ma'budalar xaykalçasi va b. xos. U.m. axoliyey ötroq dehqonçilik b-n şuğullanib, uy çorvasiga ega bölganlar, xom ğiştdan yasalgan uylarda yaşagan, bu uylar qişloqni taşkil qilgan, uning markazida asosiy sajdagoh — ibodatxona joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УБАЙД МАДАНИЯТИ — Жан. Месопотамияда шаклланган энеолит даври маданияти (мил. ав. 5-минг йиллик). Мил. ав. 4-минг йилликда Шим. Месопотамияга, шунингдек, Сурия — Киликия, Кичик Осиё (Малатия р-ни), Урмия кўлининг жан.даги минтақаларга тарқалган. Қад. Ур ш. харобаларидан 6 км жан.да жойлашган Таллал-Убайд қишлоғида олиб борилган археологик қазишлар (Л. Вулли, 1923—24) натижасида олинган асосий материаллар номи б-н аталган. У.м. учун қўлда ясалиб, геометрик нақшлар б-н безатилган, баъзан ҳайвонлар шаклида ишланган сопол идишлар, кам миқдордаги мис идишлар, муҳрлар, чақмоқтошдан ясалган ўроклар, маъбудалар хайкалчаси ва б. хос. У.м. ахолией ўтроқ деҳқончилик б-н шуғулланиб, уй чорвасига эга бўлганлар, хом ғиштдан ясалган уйларда яшаган, бу уйлар қишлоқни ташкил қилган, унинг марказида асосий саждагоҳ — ибодатхона жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.