Uçinçisi istisno qonuni
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 203-b. — ziyouz.com
Uçinçisi istisno qonuni — formal mantiqning asosiy qonunlaridan biri. Dastlab Aristotel ifodalab bergan. Bu qonunga köra, birbiriga zid bölgan ikki fikrdan biri çin, ikkinçisi xato, uçinçi fikrga örin bölişi mumkin emas. Bu qonun qaysi fikrning çinligini körsatib bera olmaydi, lekin qaysi fikrdan biri töğri bölsa, keyingisi albatta notöğriligini bildiradi. U.i.q. «A yoki V yoki V emas» formulasi orqali ifodalanadi. U.i.q. biliş va muhokama yuritiş jarayonida töğri xulosa çiqariş uçun muhim bölib, özaro zid qaraşlarni aralaştirib yuborişga yöl qöymaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УЧИНЧИСИ ИСТИСНО ҚОНУНИ — формал мантиқнинг асосий қонунларидан бири. Дастлаб Аристотель ифодалаб берган. Бу қонунга кўра, бирбирига зид бўлган икки фикрдан бири чин, иккинчиси хато, учинчи фикрга ўрин бўлиши мумкин эмас. Бу қонун қайси фикрнинг чинлигини кўрсатиб бера олмайди, лекин қайси фикрдан бири тўғри бўлса, кейингиси албатта нотўғрилигини билдиради. У.и.қ. «А ёки В ёки В эмас» формуласи орқали ифодаланади. У.и.қ. билиш ва муҳокама юритиш жараёнида тўғри хулоса чиқариш учун муҳим бўлиб, ўзаро зид қарашларни аралаштириб юборишга йўл қўймайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.