Udoytepa
Manba: ÖzME, Qöşimça (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 77–78-b. — ziyouz.com
Udoytepa UDOYTEPA, Odeytepa — qad. şahar xarobasi (mil. av. 1-ming yillik — mil. 12-a.). Amudaryo bulşdagi Fo-rob t.y. stansiyasidan 30 km şim.da joylaşgan. Umumiy mayd. 23 ga. U.ning eng qad. madaniy qatlamlari ilk temir davriga oid bölib, söngra hayot 9—12-a.larga qadar betöxtov davom etgan. Şahar dumaloq şaklda bölib 3 qismdan taşkil topgan, har bir qism qalin mudofaa devori bilan örab olingan. Tarixiy manbalarda (9-a.) qayd etilgan Umm Ja'far qal'-asi U. örnida bölgan deb taxmin qilinadi. Qal'a yaqinida arablar istilosi davrida arablar bilan turkiylar örtasida 2 jang sodir bölgan (730 y.). Qal'aning Buxoro viloyati çegarasida joylaşgani muhim stra-tegik ahamiyat kasb etgan. «Umm Ja'-far» atamasi arablar tomonidan qöyilgan bölib, ayol kişi nomidan olingan. Islomdan avval u boşqaça nom bilan Xukanja yoki Xoqonja deb atalgan, 9-a.da arabça Umm Ja'far deb nomlangan. Keyinçalik qal'a va uning atrofidagi mavze eski nomi bilan yuritila boşlagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УДОЙТЕПА, Одейтепа — қад. шаҳар харобаси (мил. ав. 1-минг йиллик — мил. 12-а.). Амударё булшдаги Фо-роб т.й. станциясидан 30 км шим.да жойлашган. Умумий майд. 23 га. У.нинг энг қад. маданий қатламлари илк темир даврига оид бўлиб, сўнгра ҳаёт 9—12-а.ларга қадар бетўхтов давом этган. Шаҳар думалоқ шаклда бўлиб 3 қисмдан ташкил топган, ҳар бир қисм қалин мудофаа девори билан ўраб олинган. Тарихий манбаларда (9-а.) қайд этилган Умм Жаъфар қалъ-аси У. ўрнида бўлган деб тахмин қилинади. Қалъа яқинида араблар истилоси даврида араблар билан туркийлар ўртасида 2 жанг содир бўлган (730 й.). Қалъанинг Бухоро вилояти чегарасида жойлашгани муҳим стра-тегик аҳамият касб этган. «Умм Жаъ-фар» атамаси араблар томонидан қўйилган бўлиб, аёл киши номидан олинган. Исломдан аввал у бошқача ном билан Хуканжа ёки Хоқонжа деб аталган, 9-а.да арабча Умм Жаъфар деб номланган. Кейинчалик қалъа ва унинг атрофидаги мавзе эски номи билан юритила бошлаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.