Uells Gerbert Jorj
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 214–215-b. — ziyouz.com
Uells Gerbert Jorj UELLS (Wells) Gerbert Jorj (1866.21.9, Bromli 1946.13.8, London) — ingliz yozuvçisi. London un-tini tugatgan (1888). 1942 y. dan biologiya dri. 1893 y.da biologiya va fiziografiya böyiça dareliklar yozgan. U. 19-a. ning 90-y.laridan badiiy ijod b-n şuğullangan. «Vaqt maşinasi» (1895) romani b-n 20-a. ilmiy fantastikasiga asos solgan. U. uçun J. Svift, Volter, Amerika va nemis romantiklarining asarlari adabiy manba bölib xizmat qilgan. «Dunyolar muhorabasi» (1898) romanida Marsdan qilingan hujum natijasida kişilarda öz ijtimoiy tuzumining mukammalligiga şubha tugilişi haqida hikoya qilgan. «Ozod etilgan dunyo» (1914) romanida atom energiyasidan uruş hamda tinçlik maqsadlarida foydalaniş masalasi yoritilgan. «Zamonaviy utopiya» (1905) romanrisolasida esa jamiyatni davlat sotsializmi asosida qayta quriş loyihasini ma'qullagan; ammo U. bu sotsializmda xususiy korxonalarga keng imkoniyat oçib berilişi tarafdori bölgan. «Vilyam Klissold dunyosi» (1926), «Oşkora fitna» (1928) romantraktatlarida U. öz nazariyasini marksizmga qaramaqarşi qöygan. 1-jahon uruşi yillari (1914—18) da «Ozod dunyo» (1914) kitobini yozgan. 1916 y.dan, garçi uruşlarga qarşi asar yozgan bölsada («Mister Britling qadahni oxirigaça simirdi»), rasman öz mavqeini özgartirmagan.
U. 3 marta (1914, 1920, 1934) Rossiyada bölgan va öz taassurotlarini «Mudroq Rossiya» (1920) kitobida aks ettirgan. Sovet Rossiyasi istiqboliga işonmagan, kommunizm haqidagi ğoyalar şunçaki bir xomxayol deb qaragan. «Körinmas odam» romani özbek tilida naşr qilingan (1967).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УЭЛЛС (Wells) Герберт Жорж (1866.21.9, Бромли 1946.13.8, Лондон) — инглиз ёзувчиси. Лондон ун-тини тугатган (1888). 1942 й. дан биология дри. 1893 й.да биология ва физиография бўйича дареликлар ёзган. У. 19-а. нинг 90-й.ларидан бадиий ижод б-н шуғулланган. «Вақт машинаси» (1895) романи б-н 20-а. илмий фантастикасига асос солган. У. учун Ж. Свифт, Вольтер, Америка ва немис романтикларининг асарлари адабий манба бўлиб хизмат қилган. «Дунёлар муҳорабаси» (1898) романида Марсдан қилинган ҳужум натижасида кишиларда ўз ижтимоий тузумининг мукаммаллигига шубҳа тугилиши ҳақида ҳикоя қилган. «Озод этилган дунё» (1914) романида атом энергиясидан уруш ҳамда тинчлик мақсадларида фойдаланиш масаласи ёритилган. «Замонавий утопия» (1905) романрисоласида эса жамиятни давлат социализми асосида қайта қуриш лойиҳасини маъқуллаган; аммо У. бу социализмда хусусий корхоналарга кенг имконият очиб берилиши тарафдори бўлган. «Вильям Клиссольд дунёси» (1926), «Ошкора фитна» (1928) романтрактатларида У. ўз назариясини марксизмга қарамақарши қўйган. 1-жаҳон уруши йиллари (1914—18) да «Озод дунё» (1914) китобини ёзган. 1916 й.дан, гарчи урушларга қарши асар ёзган бўлсада («Мистер Бритлинг қадаҳни охиригача симирди»), расман ўз мавқеини ўзгартирмаган.
У. 3 марта (1914, 1920, 1934) Россияда бўлган ва ўз таассуротларини «Мудроқ Россия» (1920) китобида акс эттирган. Совет Россияси истиқболига ишонмаган, коммунизм ҳақидаги ғоялар шунчаки бир хомхаёл деб қараган. «Кўринмас одам» романи ўзбек тилида нашр қилинган (1967).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.