Ufar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 198–199-b. — ziyouz.com
Ufar UFAR, ufor — qad. doyra (şuningdek, noğora) usullaridan biri. Ötmiş musiqa risolalarida U.ning bir kança turlari keltirilgan. Ularning hozirda keng tarqalgan şakli — bumbak; 2) xalq va mumtoz musiqada şu usul jörligida ijro etiladigan çolğu va aşula yöllari U.lar 3/4 va 6/8 takt ölçovidagi 2 xil usulda ijro etiladi (bumbakabakbumbak yoki bumbakobumbak); Şaşmaqom aşula bölimining 1 va 2guruh şö'balari turkumi U.lar b-n tamomlanadi. Ular 1 guruh şö'balarida Ufari Uzzol (Buzruk makrmida), Ufari Uşşoq (Rostda), Ufari Bayet (Navoda), Ufari Çorgoh, Ufari Segoq (Segohda), Ufari Iroq (Irokda) deb nomlanadi. 2guruh şö'balarida esa Savt, Möğulça yöllaridagi şö'balar nomi b-n qöşib ataladi. Mas, Ufari Möğulçai Buzruk, Ufari Savti Uşşoq kabi. Şö'balardagi U.lar u yoki bu şö'ba asosiy qismining U. usuliga tuşirilgan ritmik variantidir. U. larning surnay yöllari ham yaratilgan. Ayniqsa, turkumli surnay yöllarida kuylarning oxirgi qismi U. usulida ijro etiladi. U.lar jozibali, yengil kuy va aşulalar bölib, yoqimli va ravon yangraydi. Köpinça ular jörligida turli raqslar ijro etiladi. U.lar uzbek, tojik va köpgina boşqa Şarq xalklari musiqasida keng tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УФАР, уфор — қад. дойра (шунингдек, ноғора) усулларидан бири. Ўтмиш мусиқа рисолаларида У.нинг бир канча турлари келтирилган. Уларнинг ҳозирда кенг тарқалган шакли — бумбак; 2) халқ ва мумтоз мусиқада шу усул жўрлигида ижро этиладиган чолғу ва ашула йўллари У.лар 3/4 ва 6/8 такт ўлчовидаги 2 хил усулда ижро этилади (бумбакабакбумбак ёки бумбакобумбак); Шашмақом ашула бўлимининг 1 ва 2гуруҳ шўъбалари туркуми У.лар б-н тамомланади. Улар 1 гуруҳ шўъбаларида Уфари Уззол (Бузрук макрмида), Уфари Ушшоқ (Ростда), Уфари Бает (Навода), Уфари Чоргоҳ, Уфари Сегоқ (Сегоҳда), Уфари Ироқ (Ирокда) деб номланади. 2гуруҳ шўъбаларида эса Савт, Мўғулча йўлларидаги шўъбалар номи б-н қўшиб аталади. Мас, Уфари Мўғулчаи Бузрук, Уфари Савти Ушшоқ каби. Шўъбалардаги У.лар у ёки бу шўъба асосий қисмининг У. усулига туширилган ритмик вариантидир. У. ларнинг сурнай йўллари ҳам яратилган. Айниқса, туркумли сурнай йўлларида куйларнинг охирги қисми У. усулида ижро этилади. У.лар жозибали, енгил куй ва ашулалар бўлиб, ёқимли ва равон янграйди. Кўпинча улар жўрлигида турли рақслар ижро этилади. У.лар узбек, тожик ва кўпгина бошқа Шарқ халклари мусиқасида кенг тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.