Uilyam Mak-Dugall
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 99-b. — ziyouz.com
Mak-Dugall Uilyam MAK-DUGALL (Me Dougall) Uilyam (1871.22.6, Lankaşir - 1938.28.11, Deram, AQŞ) — ingliz-amerika psixologi. 1904 y.dan Oksfordda, 1920 y.dan AQŞda faoliyat körsatdi. Garvard (1920-27) va Dyuk (1927-38) un-tlari prof. M.-D. psixologik hayot negizida «gorme» (yun. hormoa — intiliş) yotişini ta'kidlaydi. Şu bois M.-D. psixologiyasi «gormitik» deb nom olgan. «Gorme» biologik ahamiyatga molik intiliş sifatida talqin qilinadi. M.- D. maqsad sari instinktiv intiliş azaldan jonli narsa tabiatida böladi, deb hisoblaydi. Insonning öz kamoloti jarayonida hissiy doyra iyerarxik tuziliş kasb etadi. Oldin bir qator hissiy yangilanişlar yetakçilik qilsa, keyinçalik şaxs xarakterida mujassamlaşgan egotik (yun. «ego»—«men») jabha us-tuvorlikka erişadi. M.-D. şaxsning metapsixologik nazariyasini işlab çiqqan. Unga köra, fikrlovçi va intiluvçi «men» inson psixofizik hayotini boşqaradi. Asosiy asarlari; «Ijtimoiy psixologiyaga kiriş» (1908), «Tana va ong» (1911), «Guruhli ong» (1920).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАК-ДУГАЛЛ (Me Dougall) Уильям (1871.22.6, Ланкашир - 1938.28.11, Дерам, АҚШ) — инглиз-америка психологи. 1904 й.дан Оксфордда, 1920 й.дан АҚШда фаолият кўрсатди. Гарвард (1920-27) ва Дьюк (1927-38) ун-тлари проф. М.-Д. психологик ҳаёт негизида «горме» (юн. hormoa — интилиш) ётишини таъкидлайди. Шу боис М.-Д. психологияси «гормитик» деб ном олган. «Горме» биологик аҳамиятга молик интилиш сифатида талқин қилинади. М.- Д. мақсад сари инстинктив интилиш азалдан жонли нарса табиатида бўлади, деб ҳисоблайди. Инсоннинг ўз камолоти жараёнида ҳиссий дойра иерархик тузилиш касб этади. Олдин бир қатор ҳиссий янгиланишлар етакчилик қилса, кейинчалик шахс характерида мужассамлашган эготик (юн. «ego»—«мен») жабҳа ус-туворликка эришади. М.-Д. шахснинг метапсихологик назариясини ишлаб чиққан. Унга кўра, фикрловчи ва интилувчи «мен» инсон психофизик ҳаётини бошқаради. Асосий асарлари; «Ижтимоий психологияга кириш» (1908), «Тана ва онг» (1911), «Гуруҳли онг» (1920).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.