Uilyam Ramzay
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 60-b. — ziyouz.com
Ramzay Uilyam RAMZAY (Ramsay) Uilyam (1852.2.10, Glazgo — 1916.23.7, Xau-Uikom) — ingliz kimyogari va fizigi. London Qirollik jamiyati a'zosi (1988). Bristol (1880—87) va London un-ti prof. (1887—1913). Ilmiy işlari fizik, anorganik va organik kimyoga oid. Suyukliklarning mol.m .ni ularning sirt tarangligiga köra aniqlaş usulini (1883) taklif qilgan. J.U.Rele b-n hamkorlikda argonni kaşf etgan (1894). U. Kruks b-n hamkorlikda Yerda geliy mavjudligini isbotlagan (1895). M.U.Travers b-n hamkorlikda neon, kripton va ksenonni kaşf qilgan (1898). F. Soddi b-n hamkorlikda radioaktiv elementlarning öz-özidan yemirilişi va b. elementlarning izotoplariga aylanişini amalda aniqlagan (1903). Ilk bor turli metallarga azarraça ta'sir ettirib, ularni sun'iy ravişda boşqa elementlarga aylantirişga urinib körgan. Mikrotorozi ixtiro qilgan (1910). D.I.Mendeleyevga boğliq bölmagan holda kömirni yer ostida gazga ailantiriş ğoyasini olğa surgan (1912). London kimyo jamiyati prezidenti (1907—09). Nobel mukofoti laureati (1904).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАМЗАЙ (Ramsay) Уильям (1852.2.10, Глазго — 1916.23.7, Хау-Уиком) — инглиз кимёгари ва физиги. Лондон Қироллик жамияти аъзоси (1988). Бристоль (1880—87) ва Лондон ун-ти проф. (1887—1913). Илмий ишлари физик, анорганик ва органик кимёга оид. Суюкликларнинг мол.м .ни уларнинг сирт таранглигига кўра аниқлаш усулини (1883) таклиф қилган. Ж.У.Рэле б-н ҳамкорликда аргонни кашф этган (1894). У. Крукс б-н ҳамкорликда Ерда гелий мавжудлигини исботлаган (1895). М.У.Траверс б-н ҳамкорликда неон, криптон ва ксенонни кашф қилган (1898). Ф. Содди б-н ҳамкорликда радиоактив элементларнинг ўз-ўзидан емирилиши ва б. элементларнинг изотопларига айланишини амалда аниқлаган (1903). Илк бор турли металларга азаррача таъсир эттириб, уларни сунъий равишда бошқа элементларга айлантиришга уриниб кўрган. Микроторози ихтиро қилган (1910). Д.И.Менделеевга боғлиқ бўлмаган ҳолда кўмирни ер остида газга аилантириш ғоясини олға сурган (1912). Лондон кимё жамияти президенти (1907—09). Нобель мукофоти лауреати (1904).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.