Uinston Leonard Spenser Çerçill
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 62-b. — ziyouz.com
Çerçill Uinston Leonard Spenser (1874.30.11, Blenim, Oksfordşir — 1965.24.1, London) — Buyuk Britaniya davlat arbobi, Konservatorlar partiyasining rahbari (1940—55). Sandxerst harbiy kavaleriya maktabini tugatgan. 1896—98 y. larda Hindistonning şim. ğarbiy çegarasida qözğolon kötargan qabilalarni bostirişda qatnaşgan. 1896 —98 y.larda Hindistonda xizmat qilgan. 1900 y. Konservatorlar partiyasidan parlamentga deputat qilib saylangan. Mustamlaka işlari (1906—28; 1921—22), Savdo (1908—10), Içki işlar (191011), Harbiy dengiz (191115), Harbiy ta'minot (1917—18), Moliya (1919—21), Harbiy va aviatsiya vaziri (1924—29) lavozimlarida işlagan.
Buyuk Britaniya ikkinçi jahon uruşş' kirgaç, 1939 y.sent.da N. Çemberlen xukumatida Harbiydengiz vaziri bölib tayinlandi. 1940 y. N. Çemberlen iste'foga çiqqaç, Ç. koalitsion xukumat boş vaziri. Ç. hukumati gitlerçilar Germaniyasiga qarşi birgalikda kuraşiş töğrisida SSSR bilan imzolangan bitim (1941 y. iyul) va ittifoqçilik töğrisidagi şartnoma (1942 y. may)ga qaramasdan SSSRni kuçsizlantiriş maqsadida ikkinçi frongşt belgilangan muddatda oçmagan. Ç.SSSR, AQŞ, Buyuk Britaniya davlat boşliqlarining Tehron (1943), Yalta va Potsdam (1945) konferensiyalari qatnaşçisi. 1945 y. parlament saylovlarida Konservatorlar partiyasining mağlubiyatga uçraşi tufayli Ç. xukumati iste'foga çiqqan. 1951—55 y.larda yana boş vazir. Ç. 1955 y. iste'foga çiqqan va umrining oxirigaça vakillar palatasining a'zosi bölgan. Bir kança tarixiymemuar asarlar muallifi. Adabiyot buyiça Nobel mukofoti laureati (1953).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЕРЧИЛЛ Уинстон Леонард Спенсер (1874.30.11, Бленим, Оксфордшир — 1965.24.1, Лондон) — Буюк Британия давлат арбоби, Консерваторлар партиясининг раҳбари (1940—55). Сандхерст ҳарбий кавалерия мактабини тугатган. 1896—98 й. ларда Ҳиндистоннинг шим. ғарбий чегарасида қўзғолон кўтарган қабилаларни бостиришда қатнашган. 1896 —98 й.ларда Ҳиндистонда хизмат қилган. 1900 й. Консерваторлар партиясидан парламентга депутат қилиб сайланган. Мустамлака ишлари (1906—28; 1921—22), Савдо (1908—10), Ички ишлар (191011), Ҳарбий денгиз (191115), Ҳарбий таъминот (1917—18), Молия (1919—21), Ҳарбий ва авиация вазири (1924—29) лавозимларида ишлаган.
Буюк Британия иккинчи жаҳон урушшъ киргач, 1939 й.сент.да Н. Чемберлен хукуматида Ҳарбийденгиз вазири бўлиб тайинланди. 1940 й. Н. Чемберлен истеъфога чиққач, Ч. коалицион хукумат бош вазири. Ч. ҳукумати гитлерчилар Германиясига қарши биргаликда курашиш тўғрисида СССР билан имзоланган битим (1941 й. июль) ва иттифоқчилик тўғрисидаги шартнома (1942 й. май)га қарамасдан СССРни кучсизлантириш мақсадида иккинчи фронгшт белгиланган муддатда очмаган. Ч.СССР, АҚШ, Буюк Британия давлат бошлиқларининг Теҳрон (1943), Ялта ва Потсдам (1945) конференциялари қатнашчиси. 1945 й. парламент сайловларида Консерваторлар партиясининг мағлубиятга учраши туфайли Ч. хукумати истеъфога чиққан. 1951—55 й.ларда яна бош вазир. Ч. 1955 й. истеъфога чиққан ва умрининг охиригача вакиллар палатасининг аъзоси бўлган. Бир канча тарихиймемуар асарлар муаллифи. Адабиёт буйича Нобель мукофоти лауреати (1953).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.