Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Uitmen Uolt

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 40-b. — ziyouz.com

    Uitmen Uolt UITMEN (Whitman) Uolt (181931.5, UestXils, Xantington, NyuYork ştata— 1892. 26.3, Kamden, NyuJersi ştati) — amerikalik şoir. Ijodida demokrata k ideallarni mujassamlaştirgan. U.ning «Maisa yaproqlari» (1855 — 91) töplamiga şoirning eng yaxşi asarlari kiritilgan. Asarning asosiy ğoyalari transsendentalizm ta'limoti b-n boğliq: koinot uzviyligi (garmoniyasi), döstlik qadriyatlari, insoniyat birdamligi, çerkov aqidalariga qarşi isyon va b. «Yangra, noğora!» (1865) şe'riy töplami 2-jahon uruşiga bağişlangan. Köpgina olimlar U. ni dunyo demokratiyasi şoiri deb ta'riflaşgan. Uning şe'rlarida ijodkor xalqning kelajakda mukammal demokratik jamiyat qurişiga işonç ohanglari yangraydi. U.ning şe'riyatga yangi mazmun va yangi şakl zarurligi haqidagi fikrlari «Körgazma haqida qöşiq» (1871) dostonida öz aksini topgan. U. öz şe'riyatining asosiy maqsadini barça xalqlarning tengligi va qardoşligini kuylaş deb ta'kidlagan. Yozuvçi öz ijodida yangi, yoş millat şakllanişini aks ettirişga harakat qilgan. Dadil novator bölgan: şe'rga prozaik nutq unsurlarini olib kirgan. Vaznsiz va qofiyasiz erkin şe'rni yanada takomillaştirgan. U. nasri ham uning şe'riyati b-n boğliq. Nasriy asarlarida ham butun insoniyat birligi goyalarini ilgari surgan, fan va texnika taraqqiyotiga optimistik nazar b-n qaragan. Ayrim şe'rlari Aziz Sayd tomonidan özbek tiliga tarjima qilingan.

    Ad.: Venediktova T.D., Poeziya Uolta Uitmena, M, 1982; Çukovskiy K.I., Moy Uitmen, M., 1969; Mendelson M., Jizn i tvorçestvo Uitmena, M., 1969.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    УИТМЕН (Whitman) Уолт (181931.5, УэстХилс, Хантингтон, НьюЙорк штата— 1892. 26.3, Камден, НьюЖерси штати) — америкалик шоир. Ижодида демократа к идеалларни мужассамлаштирган. У.нинг «Маиса япроқлари» (1855 — 91) тўпламига шоирнинг энг яхши асарлари киритилган. Асарнинг асосий ғоялари трансцендентализм таълимоти б-н боғлиқ: коинот узвийлиги (гармонияси), дўстлик қадриятлари, инсоният бирдамлиги, черков ақидаларига қарши исён ва б. «Янгра, ноғора!» (1865) шеърий тўплами 2-жаҳон урушига бағишланган. Кўпгина олимлар У. ни дунё демократияси шоири деб таърифлашган. Унинг шеърларида ижодкор халқнинг келажакда мукаммал демократик жамият қуришига ишонч оҳанглари янграйди. У.нинг шеъриятга янги мазмун ва янги шакл зарурлиги ҳақидаги фикрлари «Кўргазма ҳақида қўшиқ» (1871) достонида ўз аксини топган. У. ўз шеъриятининг асосий мақсадини барча халқларнинг тенглиги ва қардошлигини куйлаш деб таъкидлаган. Ёзувчи ўз ижодида янги, ёш миллат шаклланишини акс эттиришга ҳаракат қилган. Дадил новатор бўлган: шеърга прозаик нутқ унсурларини олиб кирган. Вазнсиз ва қофиясиз эркин шеърни янада такомиллаштирган. У. насри ҳам унинг шеърияти б-н боғлиқ. Насрий асарларида ҳам бутун инсоният бирлиги гояларини илгари сурган, фан ва техника тараққиётига оптимистик назар б-н қараган. Айрим шеърлари Азиз Сайд томонидан ўзбек тилига таржима қилинган.

    Ад.: Beнедиктова Т.Д., Поэзия Уолта Уитмена, М, 1982; Чуковский К.И., Мой Уитмен, М., 1969; Мендельсон М., Жизнь и творчество Уитмена, М., 1969.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.