Ukiyoe
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 55–56-b. — ziyouz.com
Ukiyoe (yaponça, aynan — tez oqar dunyo obrazlari) — 17— 19-a.larda yapon rangtasviri va grafikasida şakllangan badiiy maktab; şahar hayotining ösişi b-n boğliq holda yuzaga kelgan; san'atda demokratik an'analarni aks ettirgan. Rangtasvir ustalari va grafik rassomlar orasida «bidzinga» («gözallarni tasvirlaş») hamda bu janrga yaqin «yakusyae» («aktyorlarni tasvirlaş») janri keng tarqaldi. Ularning qaxramonlari qiyofalarining taşqi körinişi şartli (tilla zamin, ranglarga boy) bezaklar b-n uyğunlaştirilgan. U.ening erkin yönalişi grafikada, ayniqsa, yorqin ifodalangan. Köplab nusxa oliş imkonini beradigan kesma ksilografiya usulida işlanişi gravyuralarning keng tarqalişini ta'minlagan. Qödda işlangan qizil yoki sariq rangli dastlabki U.e. gravyuralariga keyinçalik 2—3 rangli (asosan, puşti va yaşil) bosmada soğlom, gözal ayollar (Xisikava Morokobu, Okumura Masanobu) va kupol kuçli, kudratli aktyorlarni (Torii Kiyonobu, Torii Kiyomitsu) aks ettiriş xos bölgan. U.e. gravyuralarining keyingi rivoji manzara janrining taraqqiyoti b-n boğliq böldi; Vatanning uluğvor obrazlarini yaratgan Katsusika Xokusay, yapon provinsiyalari tabiatini atrofliça işonarli sodda aks ettirgan Andro Xirosige va b. ijodi b-n belgilanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УКИЁЭ (японча, айнан — тез оқар дунё образлари) — 17— 19-а.ларда япон рангтасвири ва графикасида шаклланган бадиий мактаб; шаҳар ҳаётининг ўсиши б-н боғлиқ ҳолда юзага келган; санъатда демократик анъаналарни акс эттирган. Рангтасвир усталари ва график рассомлар орасида «бидзинга» («гўзалларни тасвирлаш») ҳамда бу жанрга яқин «якусяэ» («актёрларни тасвирлаш») жанри кенг тарқалди. Уларнинг қахрамонлари қиёфаларининг ташқи кўриниши шартли (тилла замин, рангларга бой) безаклар б-н уйғунлаштирилган. У.энинг эркин йўналиши графикада, айниқса, ёрқин ифодаланган. Кўплаб нусха олиш имконини берадиган кесма ксилография усулида ишланиши гравюраларнинг кенг тарқалишини таъминлаган. Қўдда ишланган қизил ёки сариқ рангли дастлабки У.э. гравюраларига кейинчалик 2—3 рангли (асосан, пушти ва яшил) босмада соғлом, гўзал аёллар (Хисикава Морокобу, Окумура Масанобу) ва купол кучли, кудратли актёрларни (Тории Киёнобу, Тории Киёмицу) акс эттириш хос бўлган. У.э. гравюраларининг кейинги ривожи манзара жанрининг тараққиёти б-н боғлиқ бўлди; Ватаннинг улуғвор образларини яратган Кацусика Хокусай, япон провинциялари табиатини атрофлича ишонарли содда акс эттирган Андро Хиросиге ва б. ижоди б-н белгиланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.