Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ukrop

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 68-b. — ziyouz.com

    Ukrop UKROP, şivit (Anethum) — soyabongullilar oilasiga mansub bir yillik, ba'zan ikki yillik ötsimon ösimlik; sabzavot ekini. Osiyo va Afrikada 4 turi usadi. Bir yillik xuşböy U. (A. graveolens) turi Yevrosiyo, Amerika va Afrikada, Örta Osiyoda keng Tarkalgan. Özbekistonda U. qadimiy ekin hisoblanadi. Ildizi öq ildiz, yer ustki qismi örtaça şoxlangan, bal. 18 — 36 sm, 6 —12 ta tik turuvçi soçma barglardan iborat. Guli soyabon, ikki jinsli. Urugi mayda, oç va töq jigarrang. U. sovuqka çidamli, yerugsevar, dastlabki rivojlaniş paytida namlikka ayniqsa talabçan. Barglari tarkibida S, V,, B2, RR, R vitaminlari, karotin, folat kislota, temir, kaliy, kalsiy, fosfor tuzlari, efir moylari mavjud. U. kundalik oziq-ovqat iste'molida, bodring, pomidor va b. sabzavotlarni tuzlaşda işlatiladi, tibbiyotda turli dorilar tayyorlanadi, sanoatda U. yoği olinadi. Uruği 7 —20 kunda unib çiqadi, 30 —40 kunda öriladi, 60 —70 kunda töliq gullaydi. Ösuv davri qisqa bölganligi uçun U.ni bir neça marta ekib, hosil oliş mumkin. Qişda issiqxonalarda, oçiq dalaga erta bahorda ekiladi. Ekiş çuq. 2 —3 sm. Özbekistonda U.ning Özbekiston243 va Orom navlari ekiladi.

    Ad.: Hakimov S. A., Hakimov A. S, Toşmuhamedov A. A., Ukrop, sabzavot va poliz ekinlari urugçiligi, T., 2003.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    УКРОП, шивит (Anethum) — соябонгуллилар оиласига мансуб бир йиллик, баъзан икки йиллик ўтсимон ўсимлик; сабзавот экини. Осиё ва Африкада 4 тури усади. Бир йиллик хушбўй У. (A. graveolens) тури Евросиё, Америка ва Африкада, Ўрта Осиёда кенг Tapкалган. Ўзбекистонда У. қадимий экин ҳисобланади. Илдизи ўқ илдиз, ер устки қисми ўртача шохланган, бал. 18 — 36 см, 6 —12 та тик турувчи сочма барглардан иборат. Гули соябон, икки жинсли. Уруги майда, оч ва тўқ жигарранг. У. совуқка чидамли, еругсевар, дастлабки ривожланиш пайтида намликка айниқса талабчан. Барглари таркибида С, В,, В2, РР, Р витаминлари, каротин, фолат кислота, темир, калий, кальций, фосфор тузлари, эфир мойлари мавжуд. У. кундалик озиқ-овқат истеъмолида, бодринг, помидор ва б. сабзавотларни тузлашда ишлатилади, тиббиётда турли дорилар тайёрланади, саноатда У. ёғи олинади. Уруғи 7 —20 кунда униб чиқади, 30 —40 кунда ўрилади, 60 —70 кунда тўлиқ гуллайди. Ўсув даври қисқа бўлганлиги учун У.ни бир неча марта экиб, ҳосил олиш мумкин. Қишда иссиқхоналарда, очиқ далага эрта баҳорда экилади. Экиш чуқ. 2 —3 см. Ўзбекистонда У.нинг Ўзбекистон243 ва Ором навлари экилади.

    Ад.: Ҳакимов С. А., Ҳакимов А. С, Тошмуҳамедов А. А., Укроп, сабзавот ва полиз экинлари уругчилиги, Т., 2003.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.