Uktam Oripoviç Oripov
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 220-b. — ziyouz.com
Oripov Uktam Oripoviç (1927.3.1, Jizzax ş. — 2001.15.12, Toşkent) — xirurg olim, Özbekiston FA akad. (1974), Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1967), Özbekistonda xizmat körsatgan vraç (1958), tibbiyot fanlari dri (1963), prof. (1964). SamTIni tugatgan (1948), şu in-t fakultet xirurgiyasi kafedrasida klinik ordinator (1948— 50), assistent (1950—56), dotsent (1956- 61), umumiy xirurgiya kafedrasi mudiri (1961—64), Özbekiston Soğliqni saqlaş vazirining birinçi örinbosari (1964—71). ToşTI rektori va f-t xirurgiyasi kafedrasi mudiri (1971—84), 1-ToşTI f-t va gospital xirurgiyasi kafedrasi mudiri (1984—97), 1997 y.dan Özbekiston Soğliqni saqlaş vazirligi Jigar va öt yöllari xirurgiyasi ilmiy markazi direktori. Ilmiy işlari murakkab radiatsion jarohatlarning keçiş xususiyatlarini, organizmga radiatsion nur ta'sir qilganda şikastlangan periferik nervning ösişini tezlaştiriş, xi-rurgik kasalliklardagi autoimmun ja-rayonlarning rolini örganişga, jarohatlangan öt yölining xirurgiyasi, surunkali glomerulonefritni davolaş usullari va xirurgiyaning boşqa dolzarb masalalariga bağişlangan. Organlarni köçirib ötqaziş böyiça mintaqada taşkil etilgan markaz asosçisi. Örta Osiyoda birinçi bölib odamda buyrakni köçirib ötqazgan (1972). Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1983). «El-yurt hurmati» ordeni b-n mukofotlangan (1998).
As: Qorin böşliği organlarining oşiğiç jarrohligi, T., 1991; Umumiy xirurgiya, T., 1994 (xamkorlikda); Texnika nalojeniya jelçeotvodyaşix anastomozov mexaniçeskim şvom, T., 1999 (hamkorlikda).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОРИПОВ Уктам Орипович (1927.3.1, Жиззах ш. — 2001.15.12, Тошкент) — хирург олим, Ўзбекистон ФА акад. (1974), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1967), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган врач (1958), тиббиёт фанлари дри (1963), проф. (1964). СамТИни тугатган (1948), шу ин-т факультет хирургияси кафедрасида клиник ординатор (1948— 50), ассистент (1950—56), доцент (1956- 61), умумий хирургия кафедраси мудири (1961—64), Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирининг биринчи ўринбосари (1964—71). ТошТИ ректори ва ф-т хирургияси кафедраси мудири (1971—84), 1-ТошТИ ф-т ва госпиталь хирургияси кафедраси мудири (1984—97), 1997 й.дан Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги Жигар ва ўт йўллари хирургияси илмий маркази директори. Илмий ишлари мураккаб радиацион жароҳатларнинг кечиш хусусиятларини, организмга радиацион нур таъсир қилганда шикастланган периферик нервнинг ўсишини тезлаштириш, хи-рургик касалликлардаги аутоиммун жа-раёнларнинг ролини ўрганишга, жароҳатланган ўт йўлининг хирургияси, сурункали гломерулонефритни даволаш усуллари ва хирургиянинг бошқа долзарб масалаларига бағишланган. Органларни кўчириб ўтқазиш бўйича минтақада ташкил этилган марказ асосчиси. Ўрта Осиёда биринчи бўлиб одамда буйракни кўчириб ўтқазган (1972). Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1983). «Эл-юрт ҳурмати» ордени б-н мукофотланган (1998).
Ас: Қорин бўшлиғи органларининг ошиғич жарроҳлиги, Т., 1991; Умумий хирургия, Т., 1994 (хамкорликда); Техника наложения желчеотводящих анастомозов механическим швом, Т., 1999 (ҳамкорликда).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.