Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ultrametamorfizm

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 85-b. — ziyouz.com

    Ultrametamorfizm (ultra... va metamorfizm) — migmatitlar hosil bölişi kuzatiladigan regional metamorfizm. «U.» termini şved geologi P. Xolmkvist tomonidan (1909) kiritilgan. U. natijasida metamorfik jinslar (gneys, piroksenplagioklazli slanets va amfibolitlar) takroriy metamorfizmga uçraydi, 650—800° tra va 4—10 kbar litostatik bosimda granitlaniş röy beradi. Bunda piroksenlar örnini şox aldamçilar, uning örnini esa biotit, plagioklazkaliyli dala şpati, kvars oladi va jinslarning umumiy kimyoviy tarkibi özgaradi. U. jarayonida migmatitlar hosil qiladigan jinslarning granitlanişi anateksis (jinslarning issikdan erişi) ning kuçayişi va ularning uçuvçi komponentlarga töyingan nrrdon magma b-n örin almaşişi natijasida sodir böladi. U. geosinklinal harakatçan zonalar taraqqiyotining orogenik bosqiçida uçraydi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    УЛЬТРАМЕТАМОРФИЗМ (ультра... ва метаморфизм) — мигматитлар ҳосил бўлиши кузатиладиган регионал метаморфизм. «У.» термини швед геологи П. Хольмквист томонидан (1909) киритилган. У. натижасида метаморфик жинслар (гнейс, пироксенплагиоклазли сланец ва амфиболитлар) такрорий метаморфизмга учрайди, 650—800° тра ва 4—10 кбар литостатик босимда гранитланиш рўй беради. Бунда пироксенлар ўрнини шох алдамчилар, унинг ўрнини эса биотит, плагиоклазкалийли дала шпати, кварц олади ва жинсларнинг умумий кимёвий таркиби ўзгаради. У. жараёнида мигматитлар ҳосил қиладиган жинсларнинг гранитланиши анатексис (жинсларнинг иссикдан эриши) нинг кучайиши ва уларнинг учувчи компонентларга тўйинган нррдон магма б-н ўрин алмашиши натижасида содир бўлади. У. геосинклиналь ҳаракатчан зоналар тараққиётининг орогеник босқичида учрайди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.