Ultratovuş bilan davolaş
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 86–87-b. — ziyouz.com
Ultratovuş bilan davolaş — davolaş va diagnostika maqsadida ultratovuşdyan foydalaniş. Ultratovuşning ta'sir etiş mexanizmi mexanik (hujayra va töqimalar mikromassaji), termik (issiq hosil bölişi) va fizikkimyoviy faol moddalar hosil bölişi va b. omillarga asoslangan.
Ultratovuş tibbiyot amaliyotida 30-y.lardan qöllana boşlandi. Undan davo maqsadida foydalanişda maxsus apparatlar qöllaniladi.
Ultratovuş tanaga 1 sm dan 5—6 sm gaça çuqurlikda kiradi, bu undan turli a'zolarni davolaşda foydalanişga imkon beradi. U. bilan d.da, asosan, uning töqimalardagi xujayralar içki jarayonlarini (oqsil biosintezi, biologik faol moddalarning hosil bölişi, va b.) faollaştirişga yordam beruvçi kiçik dozasidan foydalaniladi.
Ultratovuş organizmga mexanik, fizik, kimyoviy va issiq ta'sir kidali. Ultratovuşning terapevtik ta'siri mahalliy va umumiy reaksiyalardan iborat bölib, neyroreflektor va gumoral yöl orqali yuzaga çiqadi. Ultratovuş ma'lum dozada oğriqsizlantiruvçi, söruvçi, yalliğlanişga qarşi, spazmolitik, fibrionolitik, qonni suyultiruvçi ta'sir qiladi. Uning ta'sirida bitiş va tiklaniş jarayonlari tezlaşadi, nervmuskul apparati qözğaluvçanligi oşadi. Periferik nerv tolasidan impuls ötişini tezlaştiradi, töqimaning trofik funksiyasini yaxşilaydi va h.k.
Tayanç-harakat apparati kasalliklari (artrit, artroz, revmatoid artrit, periferik nerv sistemasi jaroxati va kasalligi, hazm a'zolari kasalliklari, me'da va 12 barmoq içak kasalliyutari), quloq, tomoq va burun kasalliklari (tonzillit, faringit), ginekologik kasalliklar (salpingoofaritlar), urologik kasalliklar (prostatit) va stomatologik kasalliklar (parodontoz)la yaxşi naf beradi.
Pekin ultratovuşni qöllaş bemorga töğri kelişikelmasligini faqat vraç aniqlab beradi. Töqimalarni kesiş kabi xirurgik operatsiyalarda ham ultratovuş asboblaridan foydalaniladi. Ultratovuş diagnostika maqsadlarida toş va yot jismlarni, homilaning joylaşiş holati hamda boşining ölçamini va b.ni aniqlaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УЛЬТРАТОВУШ БИЛАН ДАВОЛАШ — даволаш ва диагностика мақсадида ультратовушдян фойдаланиш. Ультратовушнинг таъсир этиш механизми механик (ҳужайра ва тўқималар микромассажи), термик (иссиқ ҳосил бўлиши) ва физиккимёвий фаол моддалар ҳосил бўлиши ва б. омилларга асосланган.
Ультратовуш тиббиёт амалиётида 30-й.лардан қўллана бошланди. Ундан даво мақсадида фойдаланишда махсус аппаратлар қўлланилади.
Ультратовуш танага 1 см дан 5—6 см гача чуқурликда киради, бу ундан турли аъзоларни даволашда фойдаланишга имкон беради. У. билан д.да, асосан, унинг тўқималардаги хужайралар ички жараёнларини (оқсил биосинтези, биологик фаол моддаларнинг ҳосил бўлиши, ва б.) фаоллаштиришга ёрдам берувчи кичик дозасидан фойдаланилади.
Ультратовуш организмга механик, физик, кимёвий ва иссиқ таъсир кидали. Ультратовушнинг терапевтик таъсири маҳаллий ва умумий реакциялардан иборат бўлиб, нейрорефлектор ва гуморал йўл орқали юзага чиқади. Ультратовуш маълум дозада оғриқсизлантирувчи, сўрувчи, яллиғланишга қарши, спазмолитик, фибрионолитик, қонни суюлтирувчи таъсир қилади. Унинг таъсирида битиш ва тикланиш жараёнлари тезлашади, нервмускул аппарати қўзғалувчанлиги ошади. Периферик нерв толасидан импульс ўтишини тезлаштиради, тўқиманинг трофик функциясини яхшилайди ва ҳ.к.
Таянч-ҳаракат аппарати касалликлари (артрит, артроз, ревматоид артрит, периферик нерв системаси жарохати ва касаллиги, ҳазм аъзолари касалликлари, меъда ва 12 бармоқ ичак касаллиютари), қулоқ, томоқ ва бурун касалликлари (тонзиллит, фарингит), гинекологик касалликлар (сальпингоофаритлар), урологик касалликлар (простатит) ва стоматологик касалликлар (пародонтоз)ла яхши наф беради.
Пекин ультратовушни қўллаш беморга тўғри келишикелмаслигини фақат врач аниқлаб беради. Тўқималарни кесиш каби хирургик операцияларда ҳам ультратовуш асбобларидан фойдаланилади. Ультратовуш диагностика мақсадларида тош ва ёт жисмларни, ҳомиланинг жойлашиш ҳолати ҳамда бошининг ўлчамини ва б.ни аниқлашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.