Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 110–111-b. — ziyouz.com
Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat (Özbekistonda) — Özbekiston fuqarolarining Qurolli Kuçlar safida xizmat qilişdan iborat faxriy burçi. 1992 y. 3 iyuldagi 12çaqiriq Özbekiston Respublikasi Oliy kengaşining 10sessiyasi respublika Qurolli Kuçlarini tuzişda muhim ahamiyatga ega böldi. Bu sessiyada «Mudofaa töğrisida», «Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat töğrisida» va «Muqobil xizmat töğrisida»gi muhim harbiy qonunlar qabul qilindi. Harbiy qasamning yangi matni va qasamyod qildiriş tartibi, şuningdek, Özbekiston Respublikasi Prezidentining Mudofaa işlari vazirligini Özbekiston Respublikasi mudofaa vazirligiga aylantiriş töğrisidagi farmoni tasdiklandi. Özbekiston Respublikasi Qurolli Kuçlarini töldiriş «Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat töğrisida»gi Özbekiston Respublikasi qonuniga muvofiq amalga oşiriladi. Unga köra, harbiy xizmatga yaroqli bölgan va çaqiruv kuni 18 yoşga tölgan ÖzR fuqarosi bölmiş yigitlar muddatli harbiy xizmatga çaqiriladilar. Xizmatni çaqiruvga binoan ötayotgan oddiy askar, serjant va starşinalar uçun harbiy xizmat muddati — 18 oy (oliy ma'lumotli şaxslar uçun — 12 oy). Harbiy xizmatdan böşatilgan, şuningdek, muddatli harbiy xizmatga çaqirişdan ozod etilgan fuqarolar (salomatligining yomonlaşgani tufayli harbiy hisobdan çiqarilganlardan taşqari) zaxiradagilar röyxatiga olinadilar. Zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar yoşiga qarab 3 darajaga bölinadi. 3daraja çegarasi umuman zaxirada böliş yoşining çegarasi hisoblanadi.
Oddiy askarlar, serjant va starşinalar, praporşçiklar va miçmanlarning zaxirada böliş yoşining çegarasi: 1darajadagilar uçun — 35 yoşgaça»; 2darajadagilar uçun — 45 yoşgaça; 3darajadagilar uçun — 50 yoşgaça.
Harbiy xizmatçilar zaxirada böliş yoşining çegarasiga yetgan bölsalar yoki harbiytibbiy komissiya tomonidan salomatligiga köra harbiy xizmatni ötaşga yaroqsiz deb topilsalar — harbiylar röyxatidan öçirilgan holda iyete'foga çiqariladilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УМУМИЙ ҲАРБИЙ МАЖБУРИЯТ ВА ҲАРБИЙ ХИЗМАТ (Ўзбекистонда) — Ўзбекистон фуқароларининг Қуролли Кучлар сафида хизмат қилишдан иборат фахрий бурчи. 1992 й. 3 июлдаги 12чақириқ Ўзбекистон Республикаси Олий кенгашининг 10сессияси республика Қуролли Кучларини тузишда муҳим аҳамиятга эга бўлди. Бу сессияда «Мудофаа тўғрисида», «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида» ва «Муқобил хизмат тўғрисида»ги муҳим ҳарбий қонунлар қабул қилинди. Ҳарбий қасамнинг янги матни ва қасамёд қилдириш тартиби, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг Мудофаа ишлари вазирлигини Ўзбекистон Республикаси мудофаа вазирлигига айлантириш тўғрисидаги фармони тасдикланди. Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларини тўлдириш «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунига мувофиқ амалга оширилади. Унга кўра, ҳарбий хизматга яроқли бўлган ва чақирув куни 18 ёшга тўлган ЎзР фуқароси бўлмиш йигитлар муддатли ҳарбий хизматга чақириладилар. Хизматни чақирувга биноан ўтаётган оддий аскар, сержант ва старшиналар учун ҳарбий хизмат муддати — 18 ой (олий маълумотли шахслар учун — 12 ой). Ҳарбий хизматдан бўшатилган, шунингдек, муддатли ҳарбий хизматга чақиришдан озод этилган фуқаролар (саломатлигининг ёмонлашгани туфайли ҳарбий ҳисобдан чиқарилганлардан ташқари) захирадагилар рўйхатига олинадилар. Захирадаги ҳарбий хизматга мажбурлар ёшига қараб 3 даражага бўлинади. 3даража чегараси умуман захирада бўлиш ёшининг чегараси ҳисобланади.
Оддий аскарлар, сержант ва старшиналар, прапоршчиклар ва мичманларнинг захирада бўлиш ёшининг чегараси: 1даражадагилар учун — 35 ёшгача»; 2даражадагилар учун — 45 ёшгача; 3даражадагилар учун — 50 ёшгача.
Ҳарбий хизматчилар захирада бўлиш ёшининг чегарасига етган бўлсалар ёки ҳарбийтиббий комиссия томонидан саломатлигига кўра ҳарбий хизматни ўташга яроқсиз деб топилсалар — ҳарбийлар рўйхатидан ўчирилган ҳолда иетеъфога чиқариладилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.