Undalma
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 117-b. — ziyouz.com
Undalma — sözlovçining nutqi qaratilgan şaxe yoki şaxe deb tasavvur qilingan predmethodisani bildiradigan suz yoki söz birikmasi. U., kirişlar yoki kiritmalar kabi, gapni kengaytiradi, ammo uning bölaklari b-n sintaktik aloqaga kirişmaydi, yozuvda vergul yoki undov belgisi b-n ajratiladi. U. ran boşida ham, örtasida ham va oxirida ham kelişi mumkin. Qiyoslang: Uka, bu işlaring menga yoqmayapti; Bu işlaring, uka, menga yoqmayapti; Bu işlaring menga yoqmayapti, uka. Bolalar! Köçada ehtiyot bölinglar. Gap boşida U. maxsus intonatsiya b-n aytiladi va ba'zan vokativ gap vazifasini bajaradi. U., kiriş, kiritma kabi, fikr bayonida muhim örin tutadi. Şuning uçun ularni gapning uçinçi darajali bölaklari sifatida qaraş ham mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УНДАЛМА — сўзловчининг нутқи қаратилган шахе ёки шахе деб тасаввур қилинган предметҳодисани билдирадиган суз ёки сўз бирикмаси. У., киришлар ёки киритмалар каби, гапни кенгайтиради, аммо унинг бўлаклари б-н синтактик алоқага киришмайди, ёзувда вергул ёки ундов белгиси б-н ажратилади. У. ran бошида ҳам, ўртасида ҳам ва охирида ҳам келиши мумкин. Қиёсланг: Ука, бу ишларинг менга ёқмаяпти; Бу ишларинг, ука, менга ёқмаяпти; Бу ишларинг менга ёқмаяпти, ука. Болалар! Кўчада эҳтиёт бўлинглар. Гап бошида У. махсус интонация б-н айтилади ва баъзан вокатив гап вазифасини бажаради. У., кириш, киритма каби, фикр баёнида муҳим ўрин тутади. Шунинг учун уларни гапнинг учинчи даражали бўлаклари сифатида қараш ҳам мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.