Unitar davlat

Unitar davlat — davlat tuzilişi şakli; bunda davlat hududi tarkibida, federatsiyadan farkli ravişda, federativ birliklar (ştatlar, yerlar) bulmaydi, balki u ma'muriyxududiy birliklar (tumanlar, viloyatlar, kantonlar va x.k.)ga bölingan böladi. Mazkur mustaqil qismlar davlat suvereniteta alomatlariga ega emas. Bunday davlatda oliy organlarning yagona tizimi hamda yagona qonunçilik (Konstitutsiya, fuqarolik, oliy davlat xrkimiyati) buladi. Barça U.d.larga xos bulgan markazlaştiriş turli şakllarda va turli darajada namoyon bulişi mumkin. Ba'zi mamlakatlarda mahalliy organlar umuman bölmaydi va ma'muriyhududiy bölinmalar markaziy hokimiyat vakillari tomonidan boşqariladi. Boşqa davlatlarda mahalliy organlar taşkil etiladiyu, lekin ular (bevosita yoki bilvosita) markaziy hokimiyat nazorati ostida buladi. Markaziy hokimiyat mahalliy organlar ustidan nazoratning qanday turini amalga oşirişiga qarab, U.d.lar markazlaşgan va markazlaşmaganga bulinadi. Markazlaşgan U.d.da mahalliy organlarning markazga buysunişi markazdan tayinlanadigan mansabdor şaxslar orqali amalga oşiriladi. Markazlaşmagan U.d.da mahalliy organlar markaziy organlardan mustaqil ravişda şakllantiriladi, şuning uçun ular örtasidagi huquqiy munosabatlar markazlaşmagan asoslarda örnatiladi. U.d. tarkibida davlat belgilari mavjud milliyhududiy tuzilmalar ham bölişi mumkin, mas, muxtor viloyat, muxtor respublika. Özbekiston — U.d. Uning tarkibida davlat tuzilişiga xos belgilari mavjud bulgan Qoraqalpoğiston Respublikasi bor.